فرضیه اول: سرمایه گذاران اهمیت بیشتری به خالص دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیر عادی شرکت‌های در مرحله رشد نسبت به شرکت‌های مراحل بلوغ و افول می‌دهند.

فرضیه دوم: در مرحله رشد، سرمایه گذاران اهمیت بیشتری به خالص دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیر عادی شرکت‌های محافظه کار نسبت به شرکت‌هایی که از رویه های متهورانه استفاده می‌کنند، می‌دهند.

فرضیه سوم: در مرحله بلوغ، سرمایه گذاران اهمیت یکسانی به دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیر عادی شرکت‌های محافظه کار و شرکت‌هایی که از رویه های متهورانه استفاده می‌کنند، می‌دهند.

فرضیه چهارم: در مرحله افول، سرمایه گذاران اهمیت کمتری به دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیر عادی شرکت‌های محافظه کار نسبت به شرکت‌هایی که از رویه های متهورانه استفاده می‌کنند، می‌دهند.

نتایج حاصل از بررسی ۴۵۰ سال – شرکت طی دوره زمانی ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ نشان می‌دهد که سرمایه گذاران اهمیت (وزن) بیشتری به خالص دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیرعادی شرکت‌های در مرحله رشد نسبت به شرکت‌های مراحل بلوغ و افول می‌دهند. هم چنین نتایج نشان می‌دهد که در مراحل رشد و بلوغ، سرمایه گذاران اهمیت (وزن) بیشتری به خالص دارایی‌های عملیاتی و سود عملیاتی غیرعادی شرکت‌های محافظه کار (نسبت به شرکت‌هایی که از رویه های حسابداری متهورانه استفاده می‌کنند) می‌دهند و در مرحله افول عکس این موضوع صادق است.

تحلیل دامنه شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین اعضای حرفه، تهیه کنندگان و استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری بر پایه ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری و گزارشگری مالی (وکیلی فرد و رستمی، ۱۳۸۹).

در این تحقیق با مدد جستن از ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری و گزارشگری مالی، دامنه شکاف موجود بین برداشت اعضای حرفه، تهیه کنندگان و استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری از ارجحیت ویژگی‌های کیفی آن برای بهبود و ارتقای کیفیت گزارشگری مالی در وضعیت فعلی و همچنین حوزه هایی از گزارشگری مالی که این شکاف عمیق‌تر است، را مشخص نموده‌اند. ۲۸۱ پرسشنامه میان حسابداران، حسابرسان، تحلیل گران سهام، کارشناسان بانکی و دانشجویان حسابداری توزیع شده است. فرضیه‌ها عبارتند از:

• فرضیه اول: بین برداشت تهیه کنندگان، اعضای حرفه و استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری، از ارجحیت ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری، شکاف وجود دارد.

فرضیه فرعی اول: از بین سه گروه مورد بررسی، تهیه کنندگان، استفاده کنندگان و اعضای حرفه، سطح عدم تقارن اطلاعاتی استفاده کنندگان بیشتر از سایر گروه‌ها می‌باشد.

فرضیه فرعی دوم: از بین سه گروه مورد بررسی، تهیه کنندگان، استفاده کنندگان و اعضای حرفه، سطح عدم تقارن اطلاعاتی اعضای حرفه بیشتر از سایر گروه‌ها می‌باشد.

فرضیه فرعی سوم: از بین سه گروه مورد بررسی، تهیه کنندگان، استفاده کنندگان و اعضای حرفه، سطح عدم تقارن اطلاعاتی تهیه کنندگان بیشتر از سایر گروه‌ها می‌باشد.

• فرضیه دوم: میزان شکاف و عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های مختلف استفاده کننده و تهیه کنندگان حوزه های مختلف حسابداری و مالی متفاوت است.

فرضیه فرعی اول: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های استفاده کننده، تهیه کننده و اعضای حرفه، در حوزه قابلیت اتکای اطلاعات حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

فرضیه فرعی دوم: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های استفاده کننده و تهیه کننده و اعضای حرفه در حوزه ارائه به هنگام اطلاعات حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

فرضیه فرعی سوم: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های استفاده کننده و تهیه کننده و اعضای حرفه در حوزه کفایت افشای اطلاعات حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

فرضیه فرعی چهارم: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های استفاده کننده و تهیه کننده و اعضای حرفه در حوزه مربوط بودن برای تصمیم گیری استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

فرضیه فرعی پنجم: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های استفاده کننده، تهیه کننده و اعضای حرفه در حوزه مقایسه پذیر ارائه شدن اطلاعات حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

فرضیه فرعی ششم: میزان شکاف عدم تقارن اطلاعاتی بین گروه‌های مختلف استفاده کننده و تهیه کنندگان در حوزه مد نظر قرار دادن فزونی منافع بر مخارج تهیه اطلاعات مالی و حسابداری بیشتر از سایر حوزه های ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری است.

نتایج تحقیق حاکی از این بوده است که یک تفاوت معنی دار بین برداشت تهیه کنندگان، استفاده کنندگان و اعضای حرفه در رابطه با ارجحیت ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری وجود دارد و به ویژه حسابرسان از وضعیت فعلی گزارشگری مالی ناراضی‌تر بودند. نتایج همچنین نشان داده است که از میان ۵ حوزه مختلف مورد بررسی، یعنی: مربوط بودن، ارائه به هنگام، مقایسه پذیر ارائه شدن، داشتن قابلیت اتکای کافی و در نهایت کفایت افشا پاسخ دهندگان بیشتر از وضعیت نبود افشای کافی و قابلیت اتکای مناسب اطلاعات حسابداری شکایت داشتند.

بررسی رابطه بین کیفیت اقلام تعهدی و عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس (احمدپور و عجم، ۱۳۸۹).

هدف این تحقیق، بررسی رابطه میان اقلام تعهدی و عدم تقارن اطلاعاتی بین سرمایه گذاران، در بورس اوراق بهادار تهران است. در این مطالعه، برای اندازه گیری عدم تقارن اطلاعاتی و اجزای اقلام تعهدی، به ترتیب از دامنه تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام و مدل تعدیل شده جونز با رویکرد مبتنی بر خطای برآورد، استفاده شده است. فرضیات تحقیق بر مبنای یک نمونه‌ آماری متشکل از ۱۰۱ شرکت برای یک دوره ۷ ساله، از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۸ و با بهره گرفتن از مدل‌های رگرسیون ساده و چند متغیره و روش داده های پانل، مورد آزمون قرار گرفته است. فرضیه های این پژوهش:

• • فرضیه ۱: کیفیت اقلام تعهدی نامناسب با عدم تقارن اطلاعاتی، رابطه مستقیم و معنی داری دارد.

• • فرضیه ۲: کیفیت اقلام تعهدی مناسب با عدم تقارن اطلاعاتی، رابطه مستقیم و معنی داری دارد.

۳ . استعمال دوم، منتها مقیدبه صورتی که شرعاً معین ومقدرباشد،‌در مقابل‌ تعزیر که غیر مقدر است ^[۷]

ب : مفهوم اصطلاحی

حد در اصطلاح فقهی عبارت است از مجازات‌های خاصی که در مقابل جرایم خاصی از سوی شارع وضع شده اند و میزان آن ها مقدر و معلوم است . مجازات‌های حدی در مقابل مجازات‌های تعزیری ، قصاص و دیات به کار می رود ، فقها در بیان اصطلاحی حد تعاریف مختلفی ارائه کرده‌اند که برخی از آن ها را مورد توجه قرار می‌دهیم .

دهخدا درمعنای حد آورده است : « حد در اصطلاح حقوق جزای اسلام در کتب فقه ، مقابل قصاص است و آن اجرای مجازات بدنی می‌باشد در اثر ارتکاب اموری چند ، و مقدار آن معین است . حد و تعزیر هر دو از اقسام مجازات بدنیست لکن در حد ، مقدار مجازات ثابت و معین است . و در تعزیر مقدار آن منوط به نظر حاکم است . اختلاف جرایم موجب شده که برای هر یک حد دیگری مقرر شود . چنان که حد زنا ۸۰ تازیانه است و حد محارب کشتن است . »^[۸]

صاحب جواهر الکلام در تعریف اصطلاحی حد می‌گوید : « هر آنچه کیفرش مشخص باشد ، حد نامیده می شود . » ^[۹]

ایرادی که ‌به این تعریف وارد است این است که : حد عبارت است از خود کیفر و مجازات نه چیزی که برایش کیفر وضع شده است .

برخی از فقهای امامیه از جمله شهید ثانی^[۱۰] و فاضل مقداد^[۱۱] در تعریف حد گفته اند : «حد از نظر شرعی عبارت است از مجازاتی که بدن را به درد می آورد و سبب آن ، ارتکاب گناه خاصی است و شارع مقدار آن را مشخص ‌کرده‌است . »

این تعریف بی اشکال نیست چرا که بعضی از مجازات‌های حدی مانند حبس و تبعید بدن را به درد نمی آورند بلکه ایجاد محدودیت می نمایند که از نظر حقوق عرفی در زمره مجازات‌های سالب آزادی و ‌محدود کننده آزادی هستند . ‌بنابرین‏ ، این تعریف جامع افراد نیست و از طرفی مانع اغیار نیز نمی باشد زیرا قائلین ‌به این تعریف خود معترف به مقدر بودن بعضی از تعزیرات از سوی شارع هستند ، مگر اینکه این موارد را حد محسوب دارند .

در کتاب فقه امام جعفر صادق (ع) آمده :

« حد ، مجازاتی است که شارع به صورت نص ، بر آن اشاره نموده است . و واجب است گناهکار به وسیله این عقوبت ، مجازات شود وچون شارع ، میزان و مقدار این مجازات را معین نموده است ، آن را

حد می‌نامند »^[۱۲]

به عبارت دیگر می توان گفت :

« حد به معنی عقوبتی است که از جانب شرع تعیین شده و بدون کم و زیاد جاری می شود . و حاکم شرع حق دخل و تصرف در آن را ندارد . »^[۱۳]

در میان فقهای اهل تسنن نیز دو تعریف از حد مشهور است :

۱ . حد عبارت است از مجازاتی که شارع مقدار آن را معین ‌کرده‌است .^[۱۴] این تعریف نیز مانع اغیار نیست ، زیرا شامل همه مجازاتهایی که شارع آن را مشخص ‌کرده‌است ، اعم از حق الله و حق الناس مثل قصاص و امثال آن می شود .

۲ . حد مجازات معین شده از سوی شارع در رابطه با حق الله است .

این تعریف با قید حق الله ، مجازات قصاص و دیات را از تعریف حد خارج می‌کند . اما با مبنای شیعه که بعضی از حدود را حق الناس می دانند ، تعریف از جامعیت می افتد حد قذف در این تعریف جایی ندارد .

از آنجا که جرایم مستوجب حد ، تجاوز و تعدی به ارکان بنیادین جامعه به حساب می‌آیند و هرکدام با هتک مصالح اساسی به پیکره جامعه لطمه وارد می‌سازند ، اقامه حد بر مرتکبین این جرایم مورد اهتمام شارع مقدس قرار گرفته است که در روایات متعددی هم بر اهمیت آن تأکید شده است .

پیامبر گرامی اسلام فرمود : « اقامه حد بهتر از باران چهل صبح است . »

امام باقر(ع) فرمود :« حدی که در زمین اقامه می‌گردد با برکت تر از باران چهل شبانه روز است . »^[۱۵]

امام موسی بن جعفر (ع) در تفسیر آیه شریفه « یحیی الارض بعد موتها » (آیه ۱۹ سوره روم ) فرمود : خداوند زمین را به وسیله باران زنده نمی کند ، بلکه مردانی را بر می انگیزاند که عدالت را زنده کنند ، سپس زمین به خاطر احیای عدالت زنده می شود . بعد فرمود : یقیناً اجرای عدالت سودمند تر از جهل شبانه روز باران است .

این نفع بردن برای آن است که سلامت و امنیت یک جامعه اساس همه چیزهاست . امنیت اجتماعی بدون اجرای حدود و احقاق حقوق تامین نمی گردد . اهمیت اجرای حدود تا آنجاست که امام حسین (ع) یکی از علل قیام در مقابل حکومت اموی را تعطیل حدود الهی می شمارد . ^[۱۶] از آنجا که اجرای حدود در سایه حکومت اسلامی امکان پذیر است ، یکی از فلسفه های تشکیل حکومت اسلامی اجرای حدود و به طور کلی احکام الهی می‌باشد .

قانون مجازات اسلامی نیز در ماده ۱۳ به تعریف حد پرداخته و مقرر می‌دارد : ” حد به مجازاتی گفته می شود که نوع و میزان و کیفیت آن در شرع تعیین شده است . ” این تعریف نیز خالی از اشکال نیست ، زیرا به عنوان مثال دیه ‌بر اساس همین قانون ، نوعی مجازات است که نوع آن مشخص است و میزان آن نیز از سوی شارع تعیین شده و کیفیت اجرای آن نیز معلوم است . ‌بنابرین‏ تعریف فوق ، دیه را نیز شامل می شود و حال آنکه نه قانون‌گذار نه فقها ملتزم ‌به این معنی نیستند ، مگر اینکه گفته شود دیه مجازات نیست و ماهیت جزایی ندارد .

ماده ۱۲ قانون مجازات اسلامی کنونی ، مجازات‌ها را به پنج دسته تقسیم کرده و ماده ۱۳ حد را تعریف می‌کند . کتاب دوم این قانون به حدود اختصاص دارد و مشتمل بر هشت باب است که هر یک به تشریح و بیان یک حد پرداخته است . ‌بنابرین‏ مجموع حدود در این قانون عبارتند از : حد زنا ، حد لواط ، حد مساحقه ، حد قوادی ، حد قذف ، حدمسکر ، حد محاربه و افساد فی الارض و حد سرقت .

علما و فقهای اسلامی اعم از شیعه و سنی در خصوص مصادیق حد اتفاق نظر ندارند و از حداقل ۶ تا حداکثر ۱۶ مصداق را ، از اسباب حد برشمرده اند . محقق (ره ) موارد حد را ۶ مورد شامل زنا و توابع آن ، لواط ، قذف ، شرب مسکر ، سرقت و محاربه می‌داند . بغی و ارتداد را جزء تعزیرات می‌داند . ^[۱۷] و حضرت امام خمینی (ره) در کتاب تحریرالوسیله موجبات حدود را نه مورد شامل زنا ، لواط ، سحق ، قیادت ، قذف ، مسکر ، سرقت ، محاربه و ارتداد برشمرده اند . ^[۱۸] صاحب کتاب مبانی تکمله المنهاج اسباب حدود را در ۱۶ مورد شامل زنا ، لواط ، تفخیذ ، ازدواج با زن ذمی بدون کسب اجازه از همسر مسلمان خود ، تقبیل ، سحق ، قیادت ، قذف ، سب رسول اکرم (ص) ادعای نبوت ، سحر ، مسکر ، سرقت ، خرید و فروش انسان حر ، محاربه ، ارتداد احصاء ‌فرمودند .^[۱۹] مرحوم ابوالصلاح حلبی ، تعداد حدود را به ده عدد رسانیده و کفر ، قتل و شرب آب جو را نیز جزء حدود قرار داده است . ^[۲۰] مرحوم جزیری نقل می‌کند که شافعیه ، حدود را هفت قسم قرار داده‌اند و حنفیه ، پنج عدد و مالکیه نیز تعداد حدود را به هشت عدد رسانیده اند. ^[۲۱] تقسیم بندی های دیگری هم ‌در کتاب‌های فقهی دیده می شود . مرحوم محقق نجفی ، اثر تقسیم بندی جرایم به حدی و غیر حدی ، اجرای قواعدی همچون قاعده «درأ » می‌داند . ^[۲۲]

تدوین کنندگان لایحه مجازات اسلامی در پیش نویس این لایحه چهار جرم دیگر را ‌به این جرایم افزوده و در ماده ۳ – ۲۱۱ آورده اند : جرایمی که در شرع مقدس برای آن ها مجاز است حدی تعیین شود عبارتند از : زنا و ملحقات آن (لواط ، تفخیذ ، مساحقه ) قوادی ، قذف ، سب النبی ، ارتداد و بدعت گذاری و سحر ، خوردن مسکر ، سرقت ، محاربه و فساد فی الارض .

در تحقیقی ارتباط بین احتکار و نشانه های وسواسی فکری- عملی میان افراد غیر بالینی بررسی شده است(رید^[۱۱۳] و همکاران۲۰۱۳)،در این مطالعه بین رفتار احتکار و شناختهای احتکار همبستگی مثبت مشاهده شد.رفتار احتکار همچنین با اضطراب اجتماعی، نگرانی و افسردگی نیز همبستگی داشت.مدل رگرسیون معنی دار نشان داد که نشانه های افسردگی بیشتر

گزارش ها حاکی از آن است که اختلال ذخیره سازی معمولأ ریشه در محرومیت های کودکی دارد. شاید به خاطر همین مسئله است که بیماران مبتلا ‌به این اختلال، رفتارهای انبار کردن خود را راهبردی در مقابل ترس از محرومیت های آینده می دانند. با این حال، شواهد تجربی از علی بودن این مسئله برای تبیین اختلال احتکار کمتر حمایت می‌کنند (فروست و گراس، ۱۹۹۳).در عوض مدل های کنونی برای تبیین اختلال احتکار، بیشتر به نقص در فرایند شناختی و الگوهای رفتاری تأکید دارند (فروست و تولین، ۲۰۰۸). علاوه بر این، همچنین شواهد تجربی از مکانیسم های عصب- روانشناختی^[۱۱۴] در پدیدآیی و تداوم اختلال احتکار حمایت می‌کنند.

از عوامل خطر دیگر در پدیدآیی این اختلال عوامل خلق و خویی و محیطی می‌باشد. دو دلی ویژگی برجسته افراد مبتلا به اختلال ذخیره سازی و خویشاوندان درجه یک آن ها‌ است. افراد مبتلا ‌به این اختلال اغلب به صورت گذشته نگر از وقایع زندگی آسیب زا و استرس زای قبل از شروع این اختلال یا عامل تشدید کننده آن خبر می‌دهند. مطالعات ژنتیکی و فیزیولوژیکی نشان می‌دهند که، رفتار ذخیره کردن خانوادگی است، به طوری که تقریبأ ۵۰ درصد افرادی که ذخیره می‌کنند خویشاوندی دارند که او نیز ذخیره می‌کند. تحقیقات دوقلویی نشان می‌دهند که تقریبأ ۵۰ درصد تغییرپذیری در رفتار ذخیره سازی ناشی از عوامل ژنتیکی می‌باشد(انجمن روانپزشکی آمریکا،۲۰۱۳).

۲-۴۵- فرایند شناختی ناسازگارانه و ناکارآمد^[۱۱۵]

مطالعات و گزارش های افراد مبتلا به اختلال احتکار حاکی از آن می‌باشد که این بیماران سوگیری توجه به مسائل بی اهمیت و جزئی مانند اندوختن غیر ضروری اشیاء دارند(تولین و همکاران،۲۰۰۹).همچنین بعضی نتایج نشان داده است که این افراد در حافظه^[۱۱۶] و عملکرد اجرایی^[۱۱۷] نیز مشکل دارند(گریشام و همکاران، ۲۰۰۷).

۲-۴۶- مشکلات محتوایی در شناخت

مسئولیت پذیری زیاد ‌در مورد حفظ اشیاء و کمال گرایی در حفظ و نگهداری اشیاء می‌تواند نقش مهمی در شروع و حفظ اختلال احتکار داشته باشد. مسئولیت پذیری افراطی، باعث می شود تا بیمار خود را وقف حفاظت از اشیاء و جلوگیری از هدر رفتن آن ها کند. همچنین خیتی از این افراد بر این باورند که حفظ اشیاء و اموال احساس کنترل زندگی و دوری از مشکلات را برای فرد فراهم می‌کند. همچنین خیلی از این بیماران بر خلاف بیماران OCD که به افکار و اعمال وسواسی خود بینش و آگاهی دارند، نسبت به وسواس احتکار خود آگاهی و بینش ندارند و فکر می‌کنند که این اعمال و افکارشان غیر منطقی نیست و حتی مفید هم هست.بعضی از محققان این ضعف بینش را در این بیماران به آسیب عملکرد در ناحیه پیش پیشانی و قشر پیشانی حدقه ای^[۱۱۸] نسبت می‌دهند(ووگل^[۱۱۹] و همکاران،۲۰۰۵؛ سالمون^[۱۲۰] و همکاران،۲۰۰۶).

۲-۴۷- دلبستگی هیجانی نسبت به اشیاء^[۱۲۱]

بعضی از نظریه پردازان(مانند استکی و همکاران،۲۰۰۳) بر این باورند که افراد مبتلا به اختلال احتکار در کودکی به جای انسان به اشیاء و حفظ آن ها دلبستگی دارند. به عبارت دیگر، این نظریه پردازان بر این باورند که این افراد با حفظ و نگهداری اشیاء به امنیت و آرامش روانی می‌رسند و با تلاش برای دور انداختن آن ها احساس تنش و احساس از دست دادن منبع امنیت و از دست دادن جزئی از خود به آن ها دست می‌دهد(ربیعی، ۱۳۹۳).

۲-۴۸- رفتارهای اجتنابی

چنانچه پیش تر آمد بیماران مبتلا به اختلال احتکار، باورها و افکاری دارن که باعث احتکار و جمع‌ آوری وسایل و اشیاء می شود و زمانی که این افراد سعی می‌کنند اشیاء و وسایل را دور بیندازند دچار اضطراب و تنش می‌شوند و همین عامل باعث می شود که از این عمل اجتناب کنند. از دیدگاه رفتاری، دلیل اصلی دوام اختلال احتکار رفتارهای اجتنابی ‌در مورد دور انداختن اشیاء و لوازم غیر ضروری است. به عبارت دیگر، از منظر این دیدگاه بیماران مبتلا به وسواس احتکار از دور انداختن اشیای غیر لازم اجتناب و دوری می‌کنند و همین مسئله باعث تداوم بیماری و اصلاح نشدن افکار غیر منطقی در این افراد می شود.

رفتارهای افراطی خرید، ذخیره کردن و انبار کردن از جمله رفتارهایی است که از بهبودی این افراد جلوگیری می‌کند. رفتارهای اجتنابی و وسواسی به طور موقت اضطراب و تنش را در این افراد کاهش می‌دهد ولی در درازمدت باعث ماندگاری و دوام بیماری در این افراد می شود. این افراد اغلب بعد از اعمال اکتساب و ذخیره کردن احساس هیجان مثبت می‌کنند. حتی گاهی اوقات این افراد نسبت به ذخیره سازی و احتکار دید مثبت دارند و بر این عقیده هستند که با این کار از بعضی مشکلات آینده جلوگیری می‌کنند.

در نظریه فراشناخت، این تجربه و دید مثبت نسبت به ذخیره سازی بی مورد که معمولأ می‌تواند شروع کننده اختلال احتکار در افراد باشد با عنوان باور مثبت فراشناختی شناخته می شود. نظریه پردازان فراشناختی بر این باورند که دید و باور مثبت به یک عمل و رفتار غیر ضروری می‌تواند باعث شروع و تداوم آن عمل شود(ربیعی، ۱۳۹۳).

۲-۴۹- پنج خطای فکر بنیادین در افراد مبتلا به اختلال وسواس احتکار

الف) وابستگی(دلبستگی) هیجانی افراطی به اشیاء: ممکن است فرد مبتلا به وسواس احتکار فکر کند که این انباشته ها و وسایل بخشی از وجود اوست. در نتیجه فکر رها کردن برخی از آن ها ممکن است برایش احساس تهدید ایجاد کند، انگار که قرار است بخشی از وجودش را از فرد جدا کنند.

ب) ترس از مشکلات حافظه: ممکن است این افراد نگران آن باشند که اگر چیزی دور از چشمان آن ها باشد از ذهنشان هم بپرد؛و دچار فراموشی ‌در مورد آن ها شوند. نگرانی ‌در مورد حافظه ممکن است ‌به این افراد این انگیزه را بدهد که چیزهای مختلف را جمع و جور نکنند که این کار به طور زیانباری باعث به هم ریختگی اطراف می شود.

پ) نیاز مبالغه آمیز برای کنترل دارایی ها: ممکن است این افراد نیاز بسیار شدیدی به کنترل چیزهایی داشته باشند که جمع‌ آوری کرده‌اند. وقتی کسی آن ها را جابجا کند یا حتی به آن ها دست بزند، ممکن است این احساس را داشته باشند که حق و حقوق شخصی شان پایمال شده است.

ت) تزلزل در تصمیم گیری: ممکن است برای تصمیم گیری حتی در موارد جزئی نظیر اینکه برای شام چه چیزی خورده شود یا امروز چه لباسی پوشیده شود، با مشکلات زیادی مواجه باشند. در نتیجه، وقتی مجبور به اقدام در موردی می‌شوند، نمی خواهند که تصمیم اشتباهی بگیرند و چیزی را دور بریزند که بعدأ از دور ریختنش پشیمان شوند.

ث) مشکل طبقه بندی کردن: ممکن است برای مرتب کردن اشیا و اینکه کدام اشیاء باید نگهداری شود و کدام دور ریخته شود با مشکل مواجه شوند(اردن و دالکورسو، ۲۰۰۹؛ ترجمه جان بزرگی و آگاه هریس،۱۳۹۴).

۲-۵۰- شیوع

بلوغ فاقد مسئولیت کیفری بودند و پس از آن، مسئولیت کیفری کامل پیدا می‌کردند و در این مورد تفاوتی بین مجازا تهای تعزیری و غیر آن ها وجود نداشت.

گونه دیگر آن است که مسئولیت کیفری به تدریج کامل می شود. ‌به این ترتیب که تا یک سن مشخص، فرد مطلقاً فاقد مسئولیت کیفری است و هیچ گونه واکنش کیفری در مقابل جرم ارتکابی وی نشان داده نمی شود. سپس وارد دوران مسئولیت کیفری تخفیف یافته می شود. ‌به این معنا که در مقابل جرایم ارتکابی توسط وی، واکنش کیفری خفیف تری در مقایسه با بزرگسالان مرتکب جرم مشابه نشان داده می شود. با گذار از این مرحله نیز فرد وارد دوران مسئولیت کیفری کامل می شود، یعنی بزرگسال تلقی شده و واکنش کیفری نسبت به وی نیز همانند یک بزرگسال خواهد بود. شکل دیگر مسئولیت کیفری تدریجی آن است که فرد تا سنی مشخص، فاقد هر گونه مسئولیت کیفری است. سپس وارد دوره ای می شود که اصل بر عدم مسئولیت کیفری وی است.این اصل، اماره عدم مسئولیت کیفری اطفال نامیده می شود. در نتیجه دادستان است که باید در هر مورد ثابت کند مرتکب، ارکان مسئولیت کیفری را در جرم ارتکابی دارا بوده است. مقام تعقیب باید با ارائه شواهد و مدارکی، ازقبیل سابقه کودک و شیوه ارتکاب جرم، ثابت کند که او عمل ارتکابی خود و عواقب آن را درک می کرده و با این وجود اقدام به ارتکاب جرم ‌کرده‌است. سومین دوره ی سنی نیز آن است که فرد، مسئولیت کیفری کامل دارد اما در معرض ضمانت اجراهایی متفاوت از افراد بزرگسال قرار دارد. بررسی حداقل سن مسئولیت کیفری را در نظام « اماره عدم مسئولیت کیفری اطفال » در سال ۲۰۰۹ نشان می‌دهد که در آن سال، تعداد ۵۵ کشور حقوقی خود داشته اند که به عنوان نمونه می توان به استرالیا اشاره کرد. در تمامی حوزه های قضایی استرالیا، حداقل سن مسئولیت کیفری ده سال است. در فاصله بین سنین ۱۰ تا ۱۴ سال، اماره عدم مسئولیت کیفری اطفال حاکم است. بعد از سن ۱۴ سالگی نیز تا سن ۱۷ تا ۱۸ سالگی بزهکاران کم سن و سال ممکن است مسئولیت کیفری کامل داشته باشند اما ضمانت اجراهای کیفری متفاوتی، در مقایسه با بزرگسالان، ‌در مورد آن ها اعمال می شود.اما کمیته حقوق کودک سازمان ملل متحد از وجود این وضعیت ابراز نگرانی کرده و آن را باعث محکومیت اطفال در جرایم مهم دانسته است. وجود این قاعده باعث می شود که در جرایم کم اهمیت، از آنجا که مقام تعقیب انگیزه چندانی برای ارائه ادله علیه کودک یا نوجوان متهم ندارد، موارد چندانی از محکومیت کیفری اطفال مشاهده نشود. اما هنگامی که اتهام ارتکاب جرم سنگینی مطرح باشد، انگیزه مقام تعقیب برای ارائه دلیل علیه متهم نیز بیشتر می شود. در نتیجه، در کشورهایی که این اماره را در نظام حقوقی خود دارند، موارد اثبات خلاف این اماره در جرایم شدید، به نحو نامتناسبی بیش از جرایم خفیف است. همین امر باعث نگرانی مراجع بی طرف بین‌المللی همچون کمیته حقوق کودک، و درخواست از این کشورها برای لغو این اماره شده است. از کشورهایی که این اماره را دارند خواسته شده که آن را ملغی کنند و به جای آن، یک سن مشخص برای مسئولیت کیفری، که تا حد امکان بالا باشد، تعیین کنند. انگلستان از جمله کشورهایی است که اقدام به الغای این اماره ‌کرده‌است. در کامن لای انگلستان، حداقل سن مسئولیت کیفری ۷ سال بود . در فاصله بین سنین ۷ تا ۱۴ سال، اماره عدم مسئولیت کیفری اطفال حاکم بود . بعداً به موجب قانون مصوب پارلمان^[۱۸] حداقل سن ابتدا در سال ۱۹۳۳ به ۸ سال و سپس در سال ۱۹۶۳ با تصویب قانونی دیگر ^[۱۹]به ۱۰ سال افزایش پیدا کرد. در گام بعدی و در سال ۱۹۸۸ این اماره نسخ شد و در حال حاضر سن مسئولیت کیفری در این کشور ۱۰ سال است و توصیه هایی برای افزایش آن به ۱۲ یا ۱۴ سال، همانند بسیاری از کشورهای دیگر غربی ، تاکنون توسط قانون‌گذار این کشور پذیرفته نشده است.^[۲۰]

نظام تدریجی از این حیث که مسئولیت کیفری در آن همگام با افزایش قوه ادراک فرد تکامل می‌یابد، عادلانه تر است.^[۲۱] در نظام تدریجی، دو مفهوم حداقل سن مسئولیت کیفری و سن بلوغ کیفری از یکدیگر تمایز می‌یابند. حداقل سن مسئولیت کیفری، حداقل سنی است که از نظر نظام عدالت کیفری، فرد این قابلیت را پیدا می‌کند که در دادگاه کیفری مورد محاکمه قرار گیرد. اما این به هیچ وجه بدان معنا نیست که از همین سن می توان با او مانند بزهکاران بزرگسال برخورد کرد. در مقابل، سن بلوغ کیفری آن سنی است که فرد با گذر از آن، مسئولیت ، کیفری کامل پیدا می‌کند و به مثابه یک بزرگسال، مجازات می شود.^[۲۲] تعیین سن بلوغ جنسی به عنوان مبنای سن مسئولیت کیفری، علاوه بر اینکه در جامعه حقوقی داخل کشور مخالفت های فراوانی را برانگیخته بود، زمینه ای را نیز برای انتقادات مراجع بین‌المللی ناظر بر رعایت حقوق کودکان فراهم کرده بود. به عنوان مثال می توان به بررسی های ادواری کمیته حقوق کودک سازمان ملل متحد، به عنوان نهاد ناظر بر اجرای کنوانسیون حقوق کودک، اشاره کرد. این کمیته در بررسی سال ۲۰۰۰ خود ‌در مورد وضعیت حقوق کودکان در ایران، از جمله از این موضوع که سن بلوغ ملاک تعریف کودک قرار گرفته، اظهار نگرانی کرده و آن

را باعث تبعیض میان دختر و پسر در باب مسئولیت کیفری دانسته بود.^[۲۳] در بررسی سال ۲۰۰۵ خود نیز مجدداً از این موضوع اظهار نگرانی کرده و خواستار آن شده بود که تعریف کودک، فارغ از تبعیض جنسیتی انجام شود و در پاراگراف ۷۲ گزارش خود، صریحاً از پایین بودن حداقل سن مسئولیت کیفری در ایران اظهار نگرانی کرده بود. نخستین گام برای تغییر این وضعیت در لایحه رسیدگی به جرایم اطفال برداشته شد که در آن، نظام تدریجی مسئولیت کیفری اطفال، ‌به این ترتیب پی شبینی شده بود: الف) تا ۹ سال، معاف از مسئولیت کیفری؛ ب) ۹ تا ۱۲ سال، پاسخهای تربیتی- اصلاحی؛ ج) ۱۲ تا ۱۵ سال پاسخهای تربیتی- تنبیه؛ د) ۱۵ تا ۱۸ سال پاسخ های تنبیه تخفیف یافته.^[۲۴]

با مطرح شدن لایحه مجازات اسلامی، این مقررات با پاره ای تغییرات در این لایحه منعکس شد و در نهایت در قالب مواد ۸۸ تا ۹۵ ، فصل دهم از بخش دوم کتاب اول قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ را با عنوان « مجازات ها و اقدامات بلوغ در دختران و پسران به ترتیب نه و پانزده سال تمام قمری است . اما حداقل دو تغییر قابل توجه در این حوزه رخ داده است. نخست آنکه دو نظام متفاوت برای تعزیرات و سایر مجازات ها در نظر گرفته شده است و دیگر آنکه در حوزه جرایم تعزیری، ‌بر اساس نوع جرم ارتکابی و گروه سنی مرتکبان، واکنش های متفاوتی در نظر گرفته شده است. در ادامه، در دو بند جداگانه به بررسی مسئولیت کیفری اطفال در جرایم تعزیری از یک سو و جرایم حدی و قصاصی از سوی دیگر می پردازیم.

مبحث اول – جرائم تعزیری

به اعتقاد آرگایل(۱۳۸۲)مذهب تاثیر مثبت بر شادکامی دارد و این تاثیر برای سالمندان واعضای جدی کلیساها بیشتر است و حضور در آن و باورها به طور آشکاری بر شادی تاثیر دارند.

الیسون^[۲۲] (۱۹۹۱) متعقدداست بسیاری از مطالعاتی که بروی نمونه های ملی صورت گرفته اند حاکی از وجود رابطه معنا دار بین مذهب و شادکامی می‌باشند. همچنین اثرات مذهب بیشتر به شکل شناختی است تا حذف رویدادهای منفی یا افزایش رویدادهای مثبت.اگرچه اثر برخی دین داری ها به دلیل روابط اجتماعی ،احساس تعلق اجتماعی، حمایت اجتماعی بوده است نه دین.

۲-۷-۷ اوقات فراغت و تفریح

هیدی^۲ و همکاران (۱۹۸۵) با انجام یک تحقیق دوساله دریافتند که رضایت از تفریحات می‌تواند شادکامی را افزایش دهد. در خصوص سایراشکال تفریح از قبیل ورزش اثرات قوی تری به دست آمده است.

وینهوون و همکاران (۱۹۹۴)پس از بررسی و مرور تحقیقات انجام شده همبستگی فعالیت های تفریحی و شادکامی را ۴۰% بر آورد کرده‌اند.

رابنستین^۳(۱۹۸۰) با مطالعه ای بروی خوانندگان مجله روانشناسی امروز دریافت که ۲۱% آنان در مواقع عادی سردرد داشته اند که این میزان در موقع تعطیلات۳% بوده است پژوهش نشان می‌دهد که روزهای تعطیل عاطفه مثبت را افزایش نمی دهد بلکه به طور چشمگیری عواطف منفی را کاهش می‌دهند (آیزنگ، ۱۳۷۵).

۲-۷-۸ سلامتی

کمپل^[۲۳] و همکاران (۱۹۷۶؛به نقل از ادینگتون و همکاران،۲۰۰۴)دریافتند که از دید پاسخگویان سلامتی مطلوب ترین جنبه زندگی در بین جنبه ها ومعقوله های مختلف آن محسبوب می شود.

اوکان و همکاران (۱۹۹۴) نیز در یک مطالعه تحلیل در یافتند که همبستگی بین شادمانی و سلامتی ۳۲% است. همچنین استون^۲ و همکاران (۱۹۸۷) نیز در یک مطالعه طولی در یافتند که خلق های خوب باعث ارتقای سیستم ایمنی بدن و خلق های منفی باعث کاهش آن می شود.

۲-۸ روش های افزایش شادکامی

به اعتقاد آرگایل (۲۰۰۱)شادمانی تا حدودی ارثی است و با برخی صفات شخصی ارتباط دارد. تعدادی از صفات نیز ذاتی هستند اما بدان معنا نیست که شادمانی غیرقابل تغییراست. یکی از این صفات برون گرایی است که از طریق تجارب مثبت منظم با دوستان و درمحل کار افزایش می‌یابد خصوصیات شخصیتی دیگرمانند مهارت‌های اجتماعی ‌نیز قابل آموزش هستند.

به نظر آیزنگ (۱۳۷۵) شادی هم به رویدادهایی که برای فرد روی می‌دهند و هم به تفسیر وی از آن رویدادها بستگی دارد و هر دو رویکرد در افزایش شادی ارزش بالقوه ای دارند.

به نظر لاما^۳ قدم اول در راه رسیدن به شادی فراگیری است. باید یاد گرفت که احساسات و رفتارهای منفی چقدر زیان آور و برعکس احساسات و رفتارهای مثبت چقدر مفید هستند و اینکه این احساسات منفی علاوه بر خود فرد برای جامعه نیز زیان آور است.

اکنون به برخی از روش‌ها ی افزایش شادمانی اشاره خواهد شد:

۲-۸-۱ افزایش رویدادهای مثبت

شادی درمانی را می توان هم در افراد سالم و هم بیماران افسرده با بهره گرفتن از افزایش رویدادهای مثبت زندگی انجام داد.افزایش رویدادهای مثبت از قبیل ارتباطات اجتماعی ، کار ، تفریح ، ورزش،تعطیلات و …. باعث ایجاد خلق مثبت می شود. در افزایش رویدادهای مثبت فراوانی و شدت آن ها حائز اهمیت است و اگر به طور منظم اجرا شوند به شادی و تغییرات شخصی منجر می‌شوند(آرگایل، ۱۳۸۲).

۲-۸-۲ روش القاء خلق مثبت

اولین روش برای القای خلق مثبت توسط ولتن^[۲۴] (۱۹۸۶) ابداع شد که از آزمودنی ها می خواست جملاتی را بخوانند سپس با صدای بلند تعدادی از جملات مانند «من در موردهمه چیز احساس شادی می کنم» را بیان کنند.

روش های دیگری نیز برای ایجاد خلق مثبت وجود دارند اما مدت تغییر خلق طولانی نیست مانند تماشای فیلم، خواندن داستان، گوش دادن به موسیقی ، هدیه دادن،تخیل،تحلیل اجتماعی و….(آرگایل،۱۳۸۲).

۲-۸-۳ شناخت درمانی

شناخت درمانی مجموعه پیچیده ای از تکنیک ها می‌باشد که هدف آن تفسیر رویدادها به طور واقعی و منطقی است (رم^۲ به نقل از آرگایل ،۱۳۸۲). همچنین مدل شناختی بر این عقیده است که ارزیابی واقع بنیانه و اصلاح تفکر منجر به بهبود خلق و رفتار می شود(بک^۳ ،۱۳۸۰).

فاوا و همکاران (۱۹۹۷)نیز برنامه هایی جهت آفزایش شادی استفاده کردند که در نتیجه از طریق آموزش باعث افزایش شادی و احساس رضایت آزمودنی ها شدند(آرگایل،۱۳۸۲).

۲-۸-۴ فنون شناختی ـ رفتاری

مجموعه برنامه های این فنون ترکیبی از نظریات شناختی رفتاری می‌باشد. یکی از این برنامه های توسط فوردایس(۱۹۹۷) از صاحب نظران روانشناسی شادی ارائه شده است که شامل ۱۴ اصل می‌باشد که ۸ مورد شناختی و ۶ مورد رفتاری می‌باشد. زیر بنای برنامه فوردایس براین است که اگر شخص بخواهد می‌تواند همانند افراد شاد ،شاد باشد. البته فوردایس ‌بر تاثیر مختلف دیگر چون ژنتیک،شخصیت،میزان درآمد،تحصیلات و…تأکید دارد.

اصول آموزش برنامه شادکامی فوردایس که شامل۱۴اصل است به شرح ذیل می‌باشد.

اصل اول:سرگرم و فعال بودن

این اصل نشان می‌دهد که افراد شاد در زندگی خود فعال هستند. به فراگیران باید فهمانده شود که افراد شاد زندگی خود را با فعالیت پر می‌کنند و مهمتر اینکه فعالیت‌های جالب و لذت بخش را انتخاب می نمایند. از لحاظ ذهنی این اصل براین عقیده است که یک زندگی فعال شادی بیشتری را نسبت به یک زندگی انفعالی برای انسان تولید می‌کند.

طبق این اصل پنج نوع فعالیت برای انسان شادی می آفریند:

ـ فعالیت‌های لذت بخش

ـ فعالیت‌های جسمانی

ـ فعالیت‌های تازه و جدید

ـ فعالیت‌های دسته جمعی

ـ فعالیت‌های معنادار

فوردایس به فراگیران توصیه می‌کند که فهرستی از فعالیت‌هایی که دارای ویژگی‌های فوق می‌باشد را فراهم کنند و سپس آن ها را تشویق می‌کند که این فعالیت‌ها را درزندگی روز مره خود انجام دهند.

علمای تعلیم و تربیت نیز بر نقش بازی وفعالیت جسمانی در سلامت جسمی و روانی کودکان و نوجوانان بسیار تأکید دارند. ارسطو می‌گوید:در فعالیت‌هایی جسمانی و در بازی نیرویی نهفته شده که روان آدمی را از خواسته های نا سودمند و احساسات و امیال چرکین پاک می‌سازد و عواطف آدمی بخشی را از خواص خطر ناک و ناخوشایند خود را هنگام بازی از دست می‌دهد و پاک می شود(عطاران ۱۳۷۵).

به نظر شعاری نژاد(۱۳۶۶) فعالیت جسمانی از عوامل رشد و تکامل کودکان است و دارای ارزش بدنی،ذهنی،اجتماعی،آموزشی،درمانی و اخلاقی می‌باشد.

اصل دوم: گذراندن اوقات بیشتر در اجتماعات و فعالیت‌های جمعی

یکی ازمهمترین یافته های تحقیقات ‌در مورد شادی و رضایت از زندگی اهمیت فعالیت‌های اجتماعی است. افراد شاد به میزان بالایی در فعالیت‌های اجتماعی شرکت دارند این گونه فعالیت‌ها به دو گونه رسمی مانند عضویت در یک سازمان یا و انجمن یا غیررسمی مانند ارتباط با دوستان و بستگان تقسیم بندی می شود.

وجود تعاملات اجتماعی چه از نوع رسمی و غیررسمی احساس رضایت اززندگی حمایت از سوی دیگران و تعلق به گروه را افزایش می‌دهد که همه این ها در ایجاد شادی در افراد بسیارمهم هستند(مصطفی سعادتی ۱۳۷۶)

اصل سوم:مولد بودن و انجام کارهای سودمند