چگونه مخزن زیر زمینی پیدا می شود؟

پس از سال های متمادی شرکت های نفتی ‌به این واقعیت رسیدند که با نقشه برداری رخنمون های سنگ رسوبی در روی سطح زمین، امکان ردیابی آن ها در زیرزمین و در نهایت تعیین محل نفت گیر ها امکان پذیر خواهد بود. به همین جهت زمین شناسان به خدمت گرفته شدند.

بعدها، روش لرزه ای برای تعیین نفت گیرهای مدفون در زیرزمین توسعه یافت. اکتشاف لرزه ای دارای یک منبع (چشمه) و یک گیرنده است. منبع مانند دینامیت در رو یا نزدیک سطح زمین قرار گرفته و با انفجار ( انرژی امواج و امواج صوتی) به زیر زمین می فرستد. امواج صوتی به لایه‌های سنگ رسوبی برخورد کرده و با برگشت به سطح زمین توسط گیرنده دریافت می شود. انعکاسات صوتی، تصویری از لایه‌های سنگی زیرزمین به ما می‌دهد . تنها راه برای اطمینان از وجود مقادیر تجاری نفت و گاز در یک نفت گیر، «حفر چاه» می‌باشد. چاهی که برای یافتن یک میدان نفت و گاز جدید حفاری می شود، «چاه ‌خود سر یا وحشی» نامیده می شود. اغلب چاه های ‌خود سر، خشک و بدون مقادیر تجاری نفت و گاز هستند.

برج فولادی بالای چاه بنام دکل، وظیقه ی بالا و پایین بردن ابزار آلات را در چاه به عهده دارد. چاه ممکن است قائم یا مایل حفاری شود. سیستم های مهم برج حفاری، «سیستم چرخش گل» می‌باشد. گل حفاری از طریق لوله های حفاری به داخل چاه پمپ شده و از طریق سوراخ های موجود در سر مته به کف چاه می‌رسد و دوباره از طریق فضای موجود بین لوله های حفاری و جداره ی چاه به سطح زمین باز می‌گردد. گل حفاری باعث بالا آوردن خرده سنگ های کنده شده توسط مته به سر چاه می‌گردد. ‌به این خرده سنگ ها در اصطلاح کاتینگ می‌گویند. دیوار چاه در حین حفاری با گل سنگین پوشیده می شود. این عمل مانع از جریان سیالات مانند آب، نفت و گاز از سنگ های زیرزمینی به داخل چاه می شود. اگر احیانا نفت و گاز به کف برج حفاری هجوم آورد باعث آتش سوزی خواهد شد. اگر حتی فقط آب از سنگ های زیر زمینی داخل چاه جریان یابد، تخریب و ازبین رفتن چاه را به دنبال خواهد داشت. گل حفاری منجر به پس زدن سیالات به داخل سازند می شود. « چاه های دریایی» نیز مانند چاه های خشکی حفاری می‌شوند. هنگامی که یک میدان دریایی شناسایی شد، در آن محل سکوی حفاری تولیدی جهت باقی مانده ی چاه ها و تولید نفت و گاز استقرار می‌یابد^[۵۳].

از آنجا که گل حفاری مانع از ورود هیدروکربن از داخل سنگ ها به چاه می شود، مخزن بدون برخورد نفت با نفت و گاز حفاری می شود، جهت ارزیابی چاه با کمک شرکت ارائه ی خدمات چاه پیمایی، از درون چاه نمودار تهیه می شود. کامیون نمونه دار گیری سر چاه متوقف شده و ابزاری استوانه ای شکل به نام سوند حفاری از آن خارج شده و از طریق یک کابل به ته چاه ارسال می‌گردد. همان‌ طور که سوند به بالا کشیده می شود، ویژگی های سنگ ها و سیالات داخل آن ها از قبیل ویژگی های الکتریکی، صوتی،و رادیواکتیویته بدون تماس با دیواره ی چاه ثبت می‌گردد. این ویژگی ها روی یک کاغذ نواری بلند به نام نمودار چاه ثبت می‌گردد. این اندازه گیری ها برای تعیین ترکیب شمیایی هر یک از لایه‌های سنگی، وجود فضاهای خالی و نوع سیالات داخل آن ها(آب، نفت و یا گاز) استفاده می شود. به منظور جریان نفت و گاز به داخل چاه، به کمک مواد منفجره، سوراخ هایی در لوله های جداری ایجاد می شود که ‌به این عمل مشبک کاری می‌گویند. در ادامه یک رشته ی طویل از لوله ی فولادی با قطر کم به نام لوله ی مغزی در وسط چاه معلق می شود. سیالات تولیدی (آب، نفت و گاز) از طریق لوله مغزی به سطح آورده می‌شوند.

در یک چاه گازی، گاز با فشار خودش به سطح آورده می شود. تعدادی چاه های نفتی وجود دارند که در مراحل ابتدایی توسعه ی میدان نفتی، فشار کافی برای جریان به سطح زمین نداشته اند. چاه های نفت و گاز با مجموعه ای از پیچ ها و شیر ها و مهره ها به نام درخت کریسمس برای کنترل جریان به سطح تکمیل و بسته می‌شوند. اغلب چاه ها فشار کافی برای جریان به سطح زمین را نداشته و به همین دلیل بایستی از روش های مصنوعی استفاده شود. پمپ مکش متداول ترین روش ها می‌باشد. در سطح زمین نفت یه یک سیستم جداکننده جهت پاکسازی نفت از ناخالصی ها مانند آب و گاز های خورنده هدایت شده و سپس در اختیار خطوط انتقال قرار می‌گیرد.

با کاربرد دارد روش اسید کاری و شکستگی در مخزن، تولید افزایش می‌یابد. در فرایند اسیدکاری با اضافه کردن اسید به چاه بعضی از سنگ های مخزن در مجاورت چاه انحلال می‌یابند. در فرایند شکستگی با بهره گرفتن از مایع پر فشار پمپ شده به داخل چاه، سنگ مخزن تحت تاثیر شکستگی هیدرو لیکی قرار می‌گیرد . با ادامه ی تولید از سنگ مخزن زیرزمینی، فشار روی سیالات باقی مانده، کاهش می‌یابد. شکل منحنی افت و مقدار نهایی نفت و گاز تولید شده به رانش مخزن، یعنی میزان انرژی که نفت و گاز را از سنگ های مخزن به داخل چاه میراند بستگی دارد. «بازیافت نهایی» گاز از یک مخزن گازی حدود ۸۰% است. مخازن نفتی بازدهی کمتر و بسار متغییری دارند. محدوده ی بازیافت آن ها بین ۵ تا ۸۰ % و میانگین ۳۰ % نفت موجود در مخزن است. این نشان می‌دهد که ۷۰% از نفت در مخازن به علت کاهش فشار باقی می ماند.

پس از اینکه رانش طبیعی مخزن کاهش یافت، روش هایی مانند سیلاب زنی و بازایافت پیشرفته ی نفت منجر به خروج بخش دیگری از نفت باقی مانده می‌شوند. در فرایند سیلاب زنی، از طریق چاه تزریق، آب با فشار به مخزن دچار افت فشار تزریق شده و با اعمال نیرو، نفت را از طریق چاه تولیدی خارج می‌کند. در فرایند بازیافت پیشرفته، سیالات غیر طبیعی در مخزن مانند دی اکسید کربن و بخار آب برای تولید بیشتر استفاده می‌شوند. پس از آنکه چاهی به طور کامل دچار افت فشار شد، بسته شده و با تزریق سیمان به آن کلیه ی فضاهای خالی آن مسدود شده تا از آلوده شدن سفره های آب شیرین زیرزمینی جلوگیری گردد.

ارزیابی واقعی لایه ها در اکتشاف و استخراج نفت

اندازه گیری ضخامت واقعی طبقات در روی زمین از کارهای بسیار مهم در زمین شناسی و علوم وابسته است. این اندازه گیری ها می‌تواند برای هر مقصودی صورت گیرد. مثلا برای کارهای چینه شناسی، نقشه برداری، زمین شناشی اقتصادی و یا برای مقاصد نفتی^[۵۴].

ذخیره ی مخزن مشترک

حجم هیدروکربنی موجود در مخزن ذخیره نامیده می شود. محاسبه و ارزیابی ذخیره ی یک مخزن به دو شیوه ی درجا^[۵۵] یا با در نظر گرفتن ضریب بازیافت^[۵۶] انجام می شود. ذخیره ی یک مخزن گاز یا نفت در سرنوشت کل توسعه ی میدان مؤثر است.

این اثرات در برنامه ریزی برای بهره برداری و سرمایه گذاری توسعه ی پروژه به ویژه در پروژه هایی که سرمایه حاصل شده، از تولید اولیه در جهت توسعه ی مراحل یا فازهای آتی به کار گرفته می شود، بیشتر بروز می‌دهد. ارزیابی ذخیره، همچنین در توافق نامه های مختلف از جمله توافق نامه های توسعه ی مشترک یا آحاد سازی، تعیین میزان ذخایر با هدف تقسیم سهم برابر و قانونمند و تکلیف طرفین در تامین مخارج سرنوشت ساز می‌باشد. مشخص است که به دلیل سیال بودن نفت و گاز رسیدن به یک توافق ضروری است.

ارزیابی ذخیره میدان

“توانایی حل مسئله را در دانش آموزان می توان از طریق شیوه های درست برخورد با مسئله افزایش داد.”

در این جا به توضیح روش حل مسئله دروزیلا و گلد فرید به نقل از گلد فرید و دیویسون ترجمه احمد علوی آبادی (۱۳۷۱) به لحاظ توافق عمومی بر سر عملیاتی که در حل مسئله پیشنهاد داده‌اند پرداخته می شود:

“روش حل مسئله به صورت فرایندی رفتاری تعریف شده است که در صورت شناختی یا آشکار انواع پاسخ های بالقوه مؤثر را به موقعیت های مشکل آفرین ارائه می‌کند و احتمال انتخاب موثرترین پاسخ را از میان این راه حل های مختلف افزایش می‌دهد . و از بسیاری جهات آموزش شیوه حل مسئله را کمک به فرد برای ایجاد یک آمایه یادگیری تلقی کرد (هارلو۱۹۴۹^[۱۰])و ‌به این ترتیب احتمال مقابله مؤثر فرد با طیف گسترده ای از موقعیت ها را افزایش داد. در این عرصه می توان آموزش شیوه حل مسئله را شکلی از آموزش کنترل خود یا استقلال دانست . تفاوت اساسی این دو در این است که در شیوه حل مسئله جنبه‌های اساسی تکنیک (یعنی شیوه های حل مسئله) بدون آگاهی قبلی از مؤثر ترین پاسخ انجام می پذیرد. در صورتی که در روش معمولی کنترل خود آن پاسخی که باید کنترل شود قبلا” انتخاب شده است.”(گلد فرید و مرباوم۱۹۷۳)

هدف اصلی شیوه حل مسئله تعیین مؤثر ترین بدیل است . که می توان به دنبال آن از سایر عملیات کنترل شخصی سود جست تا مراجع به عمل کردن در مسیری که برگزیده شده است برانگیخته شود و به آن ادامه دهد. ‌بنابرین‏ حل مسئله به مرحله حیاتی اولیه ای در فرایند کلی تر کنترل خود بدل می شود که اغلب با عبارت هایی از قبیل استقلال و شایستگی و اتکای به نفس توصیف می شود.

‌در مورد هوش هیجانی نیز باید اذعان داشت که:

مایر معتقد است :

“با وجود این که افرادی را می شناسیم که اصطلاح (آموزش هوش هیجانی ) را به کار می‌برند ، ولی صحبت ‌در مورد آموزش دادن یک نوع هوش کار بی اهمیتی است . اگر هوش هیجانی شبیه به دیگر توانایی‌های انسان باشد که تا حدودی به طور ارثی و ژنتیک و تا حدی به وسیله محیط زندگی فرد پدید می‌آید ، بهتر است که به جای آموزش هوش هیجانی درباره آموزش دادن دانش هیجانی صحبت شود و این بسیار مفید خواهد بود .”او در ادامه با به کار بردن مقیاس در این زمینه می نویسد:

“ما از کسی نمی پرسیم آیا می توانی هوش ریاضی یاد بگیری یا نه ؟ بلکه از او سئوال می‌کنیم می توانی جبر و مثلثات یادبگیری یا نه؟”(اپستین صفایی ۱۳۸۰-به نقل از صالحی ۱۳۸۱)

مهارت های در منزل و با تعامل خوب والد- کودک شروع می‌گردد. والدین به کودکان کمک می نمایند که هیجانهای خود را تشخیص داده آن ها را نام گذاری کنند و اینکه به احساسات خود احترام بگذارند و شروع کنند آنهارا به موقعیت های اجتماعی ارتباط دهند . این جریان ممکن است کمابیش در هر خانه ای موفقیت آمیز باشد.(به نقل از رباط سرپوشی۱۳۸۵)

هوش هیجانی به طور مستقیم برای حیطه گسترده ای از مشکلات هیجانی ریشه دار در تجربه میان فردی ودرون فردی می‌تواند به کار رود.(سالوی و مایر ۱۹۹۷)

تحقیقات مختلف نقش هوش هیجانی را در زمینه‌های مختلف مانند پیشرفت تحصیلی ، موفقیت در شغل ، رضایت از زندگی وغیره نشان داده‌اند. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند برای مشاوران تحصیلی و روان درمانگران خانواده ، مفید باشد. این افراد با اطلاع از هوش هیجانی خانواده و فرزندان و ارتباط آن ها در کمک به مراجعین و پیشگیری از اختلالات و مشکلات هیجانی نظیر آلکسی تیمیا بهتر می‌توانند عمل نمایند . به خصوص این که هوش هیجانی تابع یادگیری نیز می‌باشد. آموزش و پرورش که بعد از خانواده بیشترین اوقات کودکان و نوجوانان در آنجا سپری می شود ، می‌تواند در برنامه ریزی درسی ، با شناسایی هوش هیجانی خانواده و فرزندان و ارتباط آن ها با یکدیگر بتوانند الگوهای رفتاری مناسبی را ایجاد نمایند.

لذا هدف از این پژوهش این است که بدانیم تا چه حد میتوان بین سبک‌های حل مسئله و هوش هیجانی والدین و فرزندان آن ها ارتباط پیدا کرد . و آیا می شود که فرزندان نوع انتخاب سبک‌های حل مسئله و مشکلاتشان را از والدینشان می آموزند؟

‌هدف‌های‌ تحقیق:

هدف کلی از این تحقیق عبارت است از :

بررسی رابطه سبک‌های حل مسئله و هوش هیجانی شاگردان با سبک‌های حل مسئله و هوش هیجانی اولیائشان.

اهداف جزئی در این تحقیق عبارت است از:

• • بررسی رابطه سبک‌های حل مسئله شاگردان با سبک‌های حل مسئله اولیائشان.

• • بررسی رابطه هوش هیجانی شاگردان با هوش هیجانی اولیائشان

• • بررسی تفاوت میان سبک‌های حل مسئله دختران و پسران.

• بررسی تفاوت میان هوش هیجانی دختران و پسران

فرضیه های و سئوالات تحقیق :

فرضیه کلی:

بین سبک‌های حل مسئله و هوش هیجانی شاگردان با سبک‌های حل مسئله و هوش هیجانی اولیائشان رابطه وجود دارد.

فرضیه های جزئی :

1. 1. بین سبک‌های حل مسئله شاگردان ‌و سبک‌های حل مسئله اولیائشان رابطه وجود دارد.

1. 1. بین هوش هیجانی شاگردان و هوش هیجانی اولیائشان رابطه وجود دارد.

سئوالات تحقیق به قرار زیر است:

1. 1. آیا بین سبک‌های حل مسئله دختران و پسران تفاوت وجود دارد؟

1. آیا بین هوش هیجانی دختران و پسران تفاوت وجود دارد؟

تعاریف مفاهیم و اصطلاحات:

تعاریف نظری:

حل مسئله:

شیوه حل مسئله راهبردی مفیدو مؤثری است برای رویارویی با مشکلات موقعیتی که به صورت فرایندی رفتاری تعریف شده است و به شکل واضح یا شناختی انواع پاسخهای بالقوه مؤثر به موقعیت مشکل آفرین را نشان می‌دهد واحتمال انتخاب موثرترین و بهترین پاسخ را از میان راه حلهای مختلف افزایش دهد.(دروزیلا و گلد فرید ۱۹۷۱ /سیف ۱۳۷۴)

هوش هیجانی :

هوش هیجانی عبارت است از توانایی پردازش اطلاعات هیجانی که شامل درک، فهم و مدیریت هیجانی بوده و با بیان دیگر ظرفیت و توانایی خلق ، نتایج مثبت در روابط خود و دیگران می‌باشد.(مایر ۱۹۹۷به نقل از اکبر زاده ۱۳۸۳)

اولیاء :

عبارت است از افرادی که اغلب به صورت زوج یعنی زن و مردی می‌باشند که مسئولیت نگهداری و پرورش و تربیت کودک ویا کودکانی را بر عهده دارند.

شاگردان:

دانش آموزانی که در حال تحصیل در سال ۹۰-۹۱ می‌باشند.

تعاریف عملی :

حل مسئله:

حل مسئله شامل نمراتی است که فرد در مقیاس تست هپنر و کراسکوف ^[۱۱]کسب می‌کند.

هوش هیجانی :

هوش هیجانی شامل نمراتی است که فرد درمقیاس تست تراویس.برادبری^[۱۲] وجین . گریوز^[۱۳] کسب می‌کند.

اولیاء:

پدر ومادرانی که سرپرستی شاگردان پایه اول راهنمایی را دارند و پرسشنامه های حل مسله و هوش هیجانی را در این تحقیق جواب داده‌اند.

شاگردان:

منظور دانش آموزان دختر و پسری هستند که در دوره اول راهنمایی در سال تحصیلی ۹۰-۹۱ مشغول تحصیل می‌باشند و پرسشنامه های حل مسئله و هوش هیجانی را در این تحقیق جواب داده‌اند.

فصل دوم

ادبیات و پیشینه پژوهش

مقدمه:

‌بنابرین‏ ، باید توجه داشت که ممنوعیت از تصرف در اموالی که مفلس پس از تاریخ صدور حکم حجر به دست می آورد ، نمی گردد. ^[۸۲]

دوما ً: دارایی شخص مفلس ، وثیقه دیون بستانکاران می‌گردد. بقه عبارت دیگر اموال موجود وی در زمان صدور حکم وثیقه دیون حال بستانکاران او در زمان صدور حکم حجر است .یکی از حقوق ‌دانان می‌گوید : « التواء که پایه صدور حکم حجر است فقط نسبت ‌به این دارایی واین دیون تصور می شود نه دارایی که مفلس بعداز صدور حکم به دست می آورد ونه دیونی که بعد از صدور حکم حجر حال می شود یا به وجود می‌آید حتی دیون ناشی از اتلاف ‌و تسبیب .» ^[۸۳]

اینکه گفته شد دارایی شخص مفلس وثیقه دیون حال بستانکاران است ، اعم از دارایی معین ومشخص وی که « وثیقه شخصی » قلمداد می شود، مانند اینکه طلبکاری بخواهد از خیار تفلیس برای استرداد مبیع استفاده کند .^[۸۴]

وثیقه ممکن است نامشخص باشد که «وثیقه کلی » خوانده می شود ، ‌به این مفهوم که دیگر مال معینی وثیقه ادای طلب نیست ، بلکه کل دارایی مفلس وثیقه طلب غرماء می‌باشد.

ثالثاً : باید توجه داشت که به عکس ورشکستگی در قوانین موضوعه ، صدور حکم افلاس موجب حال شدن دیون موجل مدیون نمی گردد. مشهور قول فقهای امامیه تأیید همین مطلب است . البته عده ای با قیاس به حال شدن دیون میت ، بر این باورند که دیون شخص مفلس نیز پس از حکم تفلیس حال می شود .لیکن تسری احادیث واقوالی که ‌در مورد حال شدن دیون میت است به افلاس قیاس مع الفارق می‌باشد.^[۸۵]

گفتار دوم : آثار حکم افلاس نسبت به بستانکاران

اولاً : دارایی مدیون وثیقه پرداخت دیون دائنین می‌باشد.

ثانیاًً : در مواردی که طلبکاری دارای خیار تفلیس است ، ولی می‌تواند پس از فسخ معامله عین مال خود را مسترد کند . چنانچه چنین طلبکاری بعد از تقسیم اموال بین غرماء ظاهر شود با اثبات ادعای خویش می‌تواند با استناد به خیار تفلیس ، معامله را فسخ وعین موضوع قرار داد را پس بگیرد.

ثالثاً : پس از احراز بستانکاران وتشخیص مطالبات آنان دادگاه حکم به فروش اموال مدیون می‌دهد. به عبارت دیگر آنچه که قابل فروش باشد فروخته و با توجه به حصه هریک از طلبکاران وبه تناسب طلبشان بین آنان تقسیم می کند وآنچه را که فعلاً نمی توان فروخت به اجاره می‌دهد ومالاجاره را بین دائنین تقسیم می‌کند.^[۸۶]

رابعاً : اقرار مفلس نسبت به اموال خود بر ضرر دیان نافذ نیست . لیکن اگر اقرار کند به عینی از اعیان در تصرف خودبه اینکه متعلق به دیگری است شبهه ای نیست که این اقرار در حق خود او نافذ است وچنانچه حجر برطرف شد لازم است مال مورد اقرار را به مقرله تقسیم نماید. ولی این اقرار نسبت به طلبکاران تاثیری نداردتا بتوان مال مورد اقرار را به مقرله تسلیم نمود .^[۸۷]

خامساً : در تقسیم مال مفلس بین طلبکاران محکمه می بایست موضوع مستثنیات دین را رعایت کند . مستثنیات دین اموالی هستند که نمی شود برای ادای دین مفلس آن ها را به فروش رسانید.د در فقه این مستثنیات عبارت است از : خانه مسکونی ، خدمتکار ، نفقه مفلس، واشخاص واجب النفقه وی ، هزینه کفن ودفن .

اگر طلبکاری دارای خیار تفلیس باشدوبخواهد با فسخ معامله عین مال خود را بگیرد ، در صورتی که این عین در زمره مستثنیات دین باشد، نمی تواند آن را مسترد کند .^[۸۸]

ششماً : اگر پس از تسلیم مال بین غرماء طلبکار جدیدی ظاهر شود که نام او در لیست طلبکاران درج نشده محکمه باید تقسیم اموال مفلس را باطل ‌و مجدداً با حضورطلبکار تازه رسیده اقدام به تقسیم کند.^[۸۹]

مبحث دوم : آثار قبول حکم اعسار

در این مبحث به بررسی آثار حکم قبول اعسار خواهیم پرداخت که آن را نیز در دو شاخه آثار حکم قبول اعسار نسبت به مدیون ونسبت به دائنین تقسیم بندی خواهیم نمود .

گفتار اول : آثار ناشی از قبول حکم اعسار نسبت به شخص مدیون

آثار حکم ناشی از قبول حکم اعسار نسبت به شخص مدیون به دو مبحث : آثار حکم قبول اعسار از محکوم به وآثار حکم قبول اعسار از هزینه دادرسی تقسیم خواهیم نمود .

الف :آثار حکم قبول اعسار از محکوم به

این آثار به شرح ذیل بیان می‌شوند : اولاً : در صورتی که محکمه اعسار ، مدیون را ‌بر اساس شهود ودلایل ‌و مدارک ارائه شده بپذیرد وی از پرداخت محکوم به معاف خواهد شد .

ثانیاًً : ‌بر اساس ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی هرگاه محکوم علیه مدعی اعسار شود ( ضمن اجرای حبس ) …. در صورت اثبات اعسار از حبس آزاد می شود .^[۹۰]

ثالثاً : با عنایت برماده ۵۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی « ‌در مورد دعاوی متعددی که مدعی اعسار بر یک نفر هم زمان اقامه می کند حکم اعساری که نسبت به یکی از دعاوی صادر شود نسبت به بقیه دعاوی نیز مؤثر خواهد بود » .

رابعاً : چنانچه مدعی اعسار دارای محکومیت های متعدداست وحکم قبول اعسار از محکوم به درباره یکی از پرونده ها باشد ، در صورتی که محکوم له هم متفاوت باشند، این حکم قابل تسری به پرونده ها ومحکومیت های مالی دیگر وی نیست .

خامساً : حکم قبولی اعسار ممکن است در قالب تقسیط محکوم به باشد . به عبارت دیگر اگر در رسیدگی به دعوی اعسار ثابت گردد که محکوم علیه قادر به پرداخت محکوم به به طور یکجا نیست ولیکن می‌تواند به طور اقساط بدهد ، محکمه حکم به تقسیط محکوم به دهد.^[۹۱]

سادساً : حکم صادره ‌در مورد اعسار ، امر مختومه محسوب نمی شود . لذا اگر شخصی دادخواست اعسار وتقسیط محکوم به دهد، ودادگاه نیز حکم به اعسار صادر ومحکوم به را تقسیط نماید، می‌تواند پس از مدتی از صدور حکم ، دادخواست تقلیل اقساط محکوم به را مطرح کند.^[۹۲]

سابعاً : با توجه به ماده ۲۲ قانون اعسار ، در رسیدگی به دعوی اعسار ‌در مورد محکوم به هر گاه محکوم علیه برای معافیت موقتی از پرداخت مخارج عدلیه نیز ادعای اعسار نماید موقتاً وبدون رسیدگی مخصوص از مخارج مربوط به دعوی اعسار معاف می شود .ثامناً : ماده ۳۶ قانون اعسار مقرر می‌دارد : در کلیه اختیارات وحقوق مالی مدعی اعسار که استفاده از آن مؤثر در تادیه دیون باشد طلبکاران قائم مقام قانونی مدعی بوده وحق دارند به جای او از اختیارات وحقوق مزبوره استفاده کنند . ^[۹۳]

ب : آثار حکم قبول اعسار از هزینه دادرسی

پس از آنکه محکمه دعوای اعسار را قبول کرد ، مطابق ماده ۵۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی شخص معسر می‌تواند از مزایای ذیل استفاده بکند :

اولاً : از تادیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی ‌در مورد دعوایی که برای معافیت از هزینه آن ادعای اعسار شده ، به طور موقت معاف می شود.

۲-۱-۲٫ حقوق غیرمالی کودک در ایام ولادت در فقه امامیه و حقوق موضوعه

کودک یک هدیه الهی است که در سایه فضل الهی، خیر و برکت برای والدین به ارمغان می‌آورد و آن ها را امانت دار می گرداند و به ایشان این امکان را می‌دهد که با ادای حق این امانت خود را در گذر زمان جاودانه سازند اما این مهم جزء با رعایت آنچه که صاحب امانت معین کرده، تحقق نمی‌یابد. لذا به همین منظور در مطالب زیر ابتدا به حقوق غیر مالی کودک در فقه امامیه پرداخته و سپس دنباله این موضوع در حقوق موضوعه به طور مفصل بحث می‌شود:

۲-۱-۲-۱٫ حق نسب و شرایط اثبات آن در فقه امامیه و حقوق موضوعه

یکی از حقوق انکار ناپذیر کودک که در ایام ولادت بر گردن ولی قهری ثابت می‌باشد حق نسب است لذا در بحث صفحه بعد به ترتیب ابتدا حق نسب و سپس شرایط اثبات آن به طور مشروح پرداخته شده است.

۲-۱-۲-۱-۱٫ حق نسب و شرایط اثبات آن در فقه امامیه

اول: حق نسب

نخستین حق نوزاد بعد از ولادت آن است که پدر نسبت به فرزندی او اقرار و اعتراف نموده، سرپرستی او را بپذیرد. پیامبر اسلام(ص) می‌فرماید: «… من حقوق الولد علی والده ان لاینکر نسبه؛ ازجمله حقوق فرزند بر پدر آن است که نسبش را انکار ننماید». و نیز از ایشان نقل قول شده است که فرمودند: «… و ایمّا رجل نفی نسب ولده و هوینظر الیه، احتجب الله عنه و فضحه علی رئوس الخلائق من الاولین و الاخرین، هرمردی که فرزند خود را انکار کند درحالی که می‌داند از اوست، خداوند او را از رحمت خویش محروم می‌گرداند و در قیامت نزد همه آفریدگان از اولین و آخرین رسوایش می‌سازد. امام زین‌العابدین ضمن برشمردن حقوق فرزند بر پدر می‌فرماید: «و اماحق ولدک انه منک و مضاف الیک فی عاجل الدنیا بخیره و شره؛ حق فرزندت (برتو) این است که بدانی او از تو به وجود آمده است و در نیک و بد زندگی وابسته توست».

اسلام علاوه بر تأکید و تصریح بر رعایت حقوق به ‌عنوان یک اصل، زمینه‌سازی و فضاسازی لازم برای تحقق شایسته رعایت حقوق را فراهم می‌آورد.پیش‌بینی پاداش و اجر و ثواب و توصیه های اخلاقی، همه برای حفظ حریم حقوق انسانی و اسلامی کودک از غفلت و تعدی و تجاوز است.^[۵۶]

پدر خانواده بدون دلیل، حق ندارد فرزند را از خود و در نتیجه از حق تابعیت خانوادگی نفی کند، یا با طلاق و یا با بی‌توجهی به مادر، کودک را از کانون گرم خانواده محروم سازد. البته انکار نسبت فرزندان می‌تواند انگیزه های گوناگونی (مانند: محروم کردن فرزند از ارث یا شانه خالی کردن از تعهدات دیگر و مسئولیت‌های پدری) داشته باشد.بهرحال این کار از نظر شرع مقدس اسلام عملی زشت و نکوهیده است و در برخی مواقع حتی موجب مجازات و تنبیه مدعی است. زیرا در این انکار علاوه براینکه حق فرزند مورد تعدی و تجاوز قرار می‌گیرد، نسبت به مادر فرزند نیز اتهام و اهانتی بس سنگین متوجه می‌شود که امنیت و احترام محیط خانوادگی را خدشه‌دار کرده و در معرض آسیب جدی قرار می‌دهد.^[۵۷] لذا در متون فقهی، مسأله اثبات نسب فرزند و انکار نسب فرزند به پدر بسیار جدی تلقی شده و به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

دوم: شرایط اثبات نسب در صورتی که انتساب طفل به پدر، مورد اختلاف قرار گیرد، با شرایطی می‌توان نسب آن طفل را به پدر اثبات کرد.

یکی از شرایط اثبات نسب، وجود نکاح صحیح بین زن و مرد می‌باشد. اثبات وجود نکاح صحیح بین زن و مردی که ادعای پدری او نسبت به طفل شده است به وسیله هردلیلی، اگرچه اقرار خود آن ها باشد ممکن خواهد بود.

و شرط دوم اثبات نسب، انعقاد نطفه طفل در زمان زوجیت می‌باشد. برای اثبات نسب مشروع، باید نزدیکی بین زوجین واقع شده باشد؛ به طوری که نطفه طفل در زمان زوجیت به وسیله آن نزدیکی منعقد شده باشد. اثبات انعقاد نطفه طفل در زمان زوجیت به وسیله اماره فراش صورت می‌گیرد.

۲-۱-۲-۱-۲٫ حق نسب و شرایط اثبات آن در حقوق موضوعه

در قانون مدنی، مواد ۱۱۵۸ تا ۱۱۶۷ به مقررات مربوط به نسب اختصاص دارد و مواد ۱۱۵۸ تا ۱۱۶۳ در رابطه با اثبات نسب (پدری) و اماره فراش است. این مواد برطبق فقه امامیه تنظیم شده‌اند.

ماده ۱۱۵۹ قانون مدنی ‌در مورد حداکثر مدت حمل، برخلاف مشهور فقهای امامیه، قول شیخ طوسی(ره) و محقق حلی(ره) را پذیرفته و آن را ده ماه تعیین ‌کرده‌است. ^[۵۸]

۲-۱-۲-۲٫ نفی نسب (ولد) و انواع آن در فقه امامیه و حقوق موضوعه

برای اینکه پدر بتواند طفل را از خود نفی کند، چه شرایطی لازم است؛ و انواع نسب کدام‌ها می‌باشند؟ در مباحث زیر به طورمشروح بیان شده است.

۲-۱-۲-۲-۱٫ نفی نسب و انواع آن در فقه امامیه

یکی از انواع نفی نسب، نفی ولد در موردی که اماره فراش جاری نمی‌شود، می‌باشد فقهای امامیه درباره طفلی که در فاصله کمتر از شش ماه بعد از ازدواج بدنیا آمده و اماره فراش درباره او جاری نمی‌شود، می‌گویند: بر شوهر واجب است که طفل را از خود نفی کند زیرا می‌داند که در واقع فرزند او نیست پس اعتراف او به نسب و الحاق احکام نسب ‌در مورد طفل، حرام است. این قول مشهور در میان فقهای امامیه است. اما شیخ مفید(ره) و شیخ طوسی(ره) معتقدند که شوهر ‌در مورد مذکور مخیر بین نفی ولد و اعتراف به نسب است.حال اگر طفل پس از حداکثر مدت حمل از زمان نزدیکی بدنیا آمد نیز اماره فراش جاری نمی‌گردد و بر شوهر واجب است که طفل را از خود نفی کند.^[۵۹]

و نوع دیگر نفی نسب، نفی ولد در موردی که اماره فراش جاری می‌شود، می‌باشد. هرگاه طفل پس از شش ماه از زمان انعقاد نکاح بدنیا آمده باشد و اماره فراش درباره او جاری شود، شوهر در صورت نفی ولد باید خلاف اماره فراش را ثابت کند. فقهای امامیه فرموده‌اند که در این مورد نفی ولد به دو چیز حاصل می‌شود: یکی اتفاق زوجین به عدم نزدیکی در مدت مذکور، دیگری ثبوت دوری آنان از یکدیگر از طریقه بینه و آن چه در حکم بینه است درباره انتفاء ولد از شوهر با ثبوت دوری زوجین از یکدیگر اشکالی نیست. اما ‌در مورد اتفاق زوجین به عدم نزدیکی اشکال و اختلاف پیش آمده است. بعضی از فقها در توجیه آن فرموده‌اند: حق به زوجین اختصاص دارد و نزدیکی فعلی است که فقط آنان از آن آگاهی دارند و اقامه بنیه بر آن متعذر و متعسر است.

و بالاخره نوع سوم نفی نسب، نفی ولد از طریق لعان می‌باشد. و لعان در اصطلاح فقهی عبارت از ملاعنه (یکدیگر را نفرین کردن) مخصوص است بین زن و شوهر در نکاح دائم که برای ازاله حد یا اثبات نفی فرزند با الفاظ مخصوص نزد حاکم، انجام می‌شود.^[۶۰]

۲-۱-۲-۲-۲٫ نفی نسب و انواع آن در حقوق موضوعه

۲-۳-۹-۴-۱) عوامل تعیین‌کننده وجه نقد از دیدگاه سلسله مراتبی

۲-۳-۹-۴-۱-۱) فرصت‌های سرمایه‌گذاری: فرصت‌های سرمایه‌گذاری زیادتر، برای انباشت بیشتر وجه نقد تقاضا ایجاد می‌کند، زیرا کمبود وجه نقد منجر ‌به این خواهد شد که شرکت فرصت‌های سرمایه‌گذاری سودآورد خود را از دست بدهد، مگر اینکه به تأمین مالی پرهزینه خارجی دست یابد. ‌بنابرین‏، رابطه‌ای مثبت بین فرصت‌های سرمایه‌گذاری و نگهداری وجه نقد انتظار می‌رود (دینس و ساباکو^[۱۲۸]، ۲۰۱۰).

۲-۳-۹-۴-۱-۲) اهرم مالی: در مبحث سلسله مراتب تأمین مالی، زمانی که سرمایه‌گذاری از سود انباشته تجاوز می‌کند، معمولاً بدهی رشد می‌یابد و زمانی که سرمایه‌گذاری کمتر از سود انباشته است، بدهی کاهش می‌یابد و ‌بنابرین‏، مانده وجه نقد از الگوی معکوس این فرایند پیروی می‌کند؛ یعنی مانده وجه نقد زمانی که سرمایه‌گذاری از سود انباشته بیشتر می‌شود، کاهش یافته و زمانی که سرمایه‌گذاری های کمتر از سود انباشته است، رشد می‌یابد. رابطه پیش‌بینی شده بین این عامل و مانده وجه نقد طبق نظریه سلسله مراتب تأمین مالی، معکوس است (آل ناجار و بل گاتار، ۲۰۱۱).

۲-۳-۹-۴-۱-۳) جریان نقدی: با کنترل سایر متغیرها انتظار می‌رود که شرکت‌های با جریان نقدی بالاتر وجه نقد بیشتری داشته باشند (کال و همکاران، ۲۰۰۹).

۲-۳-۹-۴-۱-۴) اندازه: با کنترل عامل سرمایه‌گذاری، شرکتی که بزرگ‌تر است، به طور پیش فرض موفق‌تر بوده است و از این رو باید نقد بیشتری داشته باشد (بارس و همکاران، ۲۰۰۱).

هر چند نظریه های موازنه و سلسله مراتبی در ادبیات مالی به عنوان نظریه هایی مطرح می‌شوند که با هم در تعارض هستند، اما تمایز بین دو کاملا واضح نیست. به منظور کشف رفتار واقعی شرکت‌ها در رابطه با وجه نقدشان باید بین عوامل در دامنه کوتاه‌مدت و بلندمدت تمایز قایل شد. از آن‌جایی که شرکت‌ها در بلندمدت به دنبال مانده وجه نقد هدف هستند، در کوتاه‌مدت از مانده وجه نقد به عنوان سپر استفاده می‌کنند (یودر، ۲۰۰۷). بر این اساس، مانده وجه نقد در کوتاه‌مدت به جریان‌های نقدی ورودی و خروجی وابسته است که با رفتار سلسله مراتبی مطابقت دارد. با این اوصاف، تمایز بین مدل سلسله مراتبی و مدل موازنه به شکلی که انتظار داریم ممکن نیست و زمانی که نقش هزینه تأمین مالی خارجی را در مدل سلسله مراتبی پررنگ تر در نظر بگیریم، این تمایز کمتر خواهد شد (اپلر و همکاران، ۱۹۹۹).

به رغم اینکه تعدادی از مطالعات با بهره گرفتن از عدم تقارن اطلاعات شرکت، در دوره های زمانی مختلف تصمیم های تأمین مالی شرکت ها را توضیح می‌دهند، بر این مبنا زمانی‌که عدم‌تقارن اطلاعات زیاد است، انتظار می‌رود وجه نقد برای شرکت‌هایی که ارزش بازار بیشتری دارند، مهمتر باشد. فاما و فرنچ معتقدند زمانی‌که عدم تقارن اطلاعات زیاد است، نظریه سلسله مراتب تأ مین مالی قادر به توضیح تصمیم‌های تأمین مالی شرکت‌ها نیست (دروبتز و همکاران، ۲۰۱۰).

۲-۳-۹-۵) نظریه جریان وجه نقد آزاد

این نظریه که توسط جنسن^[۱۲۹] (۱۹۸۶) مطرح گردید، بیان می‌دارد که وجوه نقد داخلی بیشتر به مدیران اجازه می‌دهد تا از کنترل بازار اجتناب کنند. در این حالت، آن ها به موافقت سهام‌داران نیاز ندارند و برای تصمیم گیری ‌در مورد سرمایه‌گذاری‌ها بر حسب اختیار خود آزاد هستند. مدیران مایل به پرداخت ‌وجه‌نقد(مثل سود سهام) نبوده، دارای انگیزه برای سرمایه‌گذاری هستند؛ حتی زمانی که هیچ سرمایه‌گذاری با خالص ارزش فعلی مثبت موجود نباشد (دروبتز و همکاران، ۲۰۱۰).

جریان نقد آزاد جریان نقدی است، مازاد بر آن چه که برای تأمین مالی تمامی پروژه های با خالص ارزش فعلی مثبت که با نرخ هزینه سرمایه مربوطه تنزیل می‌شود، باقی می‌ماند. تضاد منافع بین سهام‌داران و مدیران در خصوص سیاست‌های پرداخت سود سهام، مخصوصاً زمانی که سازمان‌ها جریان‌های نقد آزاد قابل توجهی دارند، بیشتر است. مسأله این‌جاست که چگونه می‌توان مدیران را به جای سرمایه‌گذاری یا اسراف در مصرف جریان نقد آزاد، مجبور به پرداخت سود سهام کرد. پرداخت به سهام‌داران از قدرت مدیران می‌کاهد و از سوی دیگر، ممکن است در صورت نیاز به تأمین سرمایه توسط بازارهای سرمایه، تحت کنترل و نظارت قرار گیرند، در حالی که تأمین مالی داخلی مدیران را قادر می‌سازد از این نظارت شانه خالی کنند. همچنین، اگر مدیران جریان‌های نقدی آزاد را به جای سرمایه‌گذاری در پروژه های کم بازده توزیع نمایند، سبب می‌شود ‌در مورد چگونگی استفاده از جریان‌های نقدی آتی هم تصمیم‌گیری نمایند، چرا که اگر در آینده سود پرداخت نکنند، بازده توزیع نمایند، سبب می‌شود ‌در مورد چگونگی استفاده از جریان‌های نقدی آتی هم تصمیم‌گیری نمایند، چرا که اگر در آینده سود پرداخت نکنند (دوکاس و همکاران، ۲۰۰۰). بر اساس این نظریه، مدیران، انگیزه دارند که وجه نقد را انباشت نمایند تا منابع تحت کنترل خود را افزایش داده، بتوانند در خصوص تصمیم‌های سرمایه‌گذاری شرکت از قدرت قضاوت و تشخیص بهره‌مند شوند. به همین دلیل، با وجه نقد شرکت فعالیت می‌کنند تا از این طریق مجبور به ارائه اطلاعات مشروح به بازار سرمایه نشوند؛ هر چند مدیران ممکن است سرمایه‌گذاری‌هایی را انجام دهند که اثر منفی بر ثروت سهام‌داران داشته باشد (جنسن و مکلینگ^[۱۳۰]، ۱۹۷۶).

۲-۳-۹-۵-۱) عوامل تعیین کننده وجه نقد از دیدگاه نظریه جریان نقدی آزاد

۲-۳-۹-۵-۱-۱) اهرم مالی: با ایجاد بدهی مدیران ملزم به پرداخت جریان‌های نقدی آتی می‌شوند و این امر از جریان نقد در دسترس که می‌تواند به اختیار مدیریت هزینه شود، می‌کاهد و متعاقباً از هزینه نمایندگی جریان‌های نقد آزاد نیز می‌کاهد و اثر کنترلی دارد (ازکان و ازکان، ۲۰۰۴). در نتیجه، شرکت‌های با اهرم مالی پایین، کمتر مشمول نظارت و کنترل هستند که به مدیریت اختیار بیشتری اعطا می‌کند، ‌بنابرین‏، انتظار می‌رود که اهرم مالی با مانده وجه نقد رابطه معکوس داشته باشد (جنسن، ۱۹۸۶).

۲-۳-۹-۵-۱-۲) فرصت‌های سرمایه‌گذاری: از مدیران شرکت‌های با فرصت‌های سرمایه‌گذاری کم انتظار می‌رود که وجه نقد بیشتری نگهداری نمایند تا از در دسترس بودن وجه نقد بر ای سرمایه‌گذاری در پروژه ها اطمینان داشته باشند، حتی اگر خالص ارزش فعلی این سرمایه‌گذاری منفی باشد که منجر به کاهش ارزش شرکت و ثروت سهام‌داران خواهد شد و نهایتاًً نسبت ارزش بازار به دفتری پایینی خواهیم داشت. ‌بنابرین‏، با بهره گرفتن از نسبت ارزش بازار به دفتری به عنوان عاملی برای فرصت‌های سرمایه‌گذاری انتظار می‌رود که رابطه بین فرصت‌های سرمایه‌گذاری و مانده وجه نقد منفی باشد (کارکیا تریول و همکاران^[۱۳۱]، ۲۰۰۹).