تصور می شود تقاضا برای بیمه ذی نفع ‌در مورد زیان هم محرکی برای تقاضای بیشتر است. اگرچه این لزوماًً به معنی کیفیت بیشتر کار حسابرسان نیست. اعتبار مشخص کننده ی اندازه حسابرس به عنوان اندازه- گیری از کیفیت حسابرسی است. ‌بنابرین‏، اشتراک نقش بیمه با نقش پیش‌بینی شده تئوری های عدم تقارن اطلاعاتی باعث ایجاد ابهام می‌گردد (والاس، ۱۹۸۰).

۲-۲-۱۲-۲٫ تضادهای کارگزاری

تقاضا برای حسابرسی های با کیفیت در پی نیاز به مدیریت و مهار تضاد گارگزاری برانگیخته شده است. در تنظیم روابط کارگزاری، ناقرینگی اطلاعاتی بین گارگمار^[۵۱] (مالک) و کارگزار^[۵۲] (مدیر) مسأله خطر اخلاقی را به وجود می آورد. این مشکل با حرکت کارگزار در جهت منافع خود و به هزینه کارگمار به وجود می‌آید. نظریه ی کارگزاری پیش‌بینی می‌کند که کارگزاران و کارگماران این نظریه را برای کاهش خطر اخلاقی مفید تشخیص می‌دهند، و این نظریه مقدماتی را برای متعادل ساختن منافعشان ایجاد می کند. یکی از راهکارها استفاده از حسابرس مستقل است که موجب بهبود اطلاعات مربوط به عملکرد حسابرسی شونده (مدیر) و کاهش ناقرینگی اطلاعاتی می‌گردد. تضاد کارگزاری بیشتر بین مدیران و سهام‌داران، به هزینه های کارگزاری بیشتر، و به تبع آن تقاضای بیشتر برای حسابرسی پر کیفیت می‌ انجامد.

دی آنجلو (۱۹۸۱) استدلال می‌کند که حسابرسان برای ایجاد سطح معینی از کیفیت حسابرسی متخصص می‌گردند. ‌بنابرین‏، اگر صاحبکار خواهان تغییر کیفیت حسابرسی است باید حسابرسانش را تعویض نماید. با تکیه بر استدلال های تحلیلی و نظری متعدد، بیشتر کارگزاران در پژوهش های کیفیت حسابرسی فرض می‌کنند که مؤسسات حسابرسی بزرگتر (دارای نام تجاری) توانایی آگاهی دهندگی بیشتری دارند و در نتیجه اطلاعات با کیفیت تر و معتبرتری را ارائه می نمایند. مطالعاتی که در این زمینه انجام می- شود عموماً رابطه بین برخی اندازه های تضاد منافع با حسن شهرت حسابرس (اندازه/ نام تجاری) را آزمون می‌کنند.

برای مثال، فرانسیس و ویلسون (۱۹۸۸) هم سطوح و هم تغییرات در تضاد کارگزاری خاص را در طول زمان قبل از تعویض های حسابرس مورد بررسی قرار دادند. آنان استدلال می‌کنند که اگر مالک مدیر وجود نداشته باشد و مالکیت و مدیریت تفکیک شده باشند، آنگاه مسأله خطر اخلاقی سبب می شود تا مالکان ارزش سرمایه گذاری اولیه شان و پاداش مدیریت را کمتر بدانند. آنان پیش‌بینی می‌کنند ‌صاحب‌کارانی که دارای تضاد کارگزاری بیشتری هستند به احتمال زیاد حسابرسانشان را با حسابرسان دارای نام تجاری تعویض می‌کنند تا از این طریق عدم قطعیت حاکم بر ارزش شرکت را کاهش دهند، و ‌بنابرین‏، پاداش مدیریت را افزایش دهند. اگر چه آنان رابطه مثبتی را بین متغیرهای دو بخشی، نام تجاری و تغییرات در هزینه های کارگزاری یافتند، اما همین رابطه را بین شاخص هزینه نمایندگی و متغیر اندازه تداوم فعالیت (به نمایندگی از کیفیت حسابرسی) پیدا نکردند. هم چنین دی فوند (۱۹۹۲) رابطه ای را بین تغییرات هزینه کارگزاری با چهار شاخص از ۵ شاخصی که برای کیفیت حسابرسی در نظر گرفته بود، مشاهده کرد. نتایج این مطالعات نشان می‌دهند در حالی که به نظر می‌رسد رابطه ای بین هزینه کارگزاری و اندازه گیری کیفیت حسابرسی وجود دارد، اما این رابطه نسبت به انتخاب شاخص کیفیت حسابرسی حساس می‌باشد (حساس یگانه و قنبریان، ۱۳۹۰، ۹ و۱۰).

۲-۲-۱۳٫ عرضه کیفیت حسابرسی

پژوهش در باب کیفیت حسابرسی را نمی توان بدون در نظر گرفتن عرضه کیفیت حسابرسی توسط مؤسسات رسمی حسابرسی تحلیل کرد. برای مثال، داتار و همکارانش (۱۹۹۱) بیان کردند که پیش‌بینی اولیه ی طرف تقاضا این است که صاحبکاران پرریسک تر، حسابرسان با کیفیت تر را انتخاب می‌کنند. اما، فلتهام و همکارانش (۱۹۹۱) بیان کردند که پیش‌بینی داتار و همکارانش را باید با توجه به افزایش هزینه تفاضلی حسابرسی با کیفیت تر تحلیل کرد.

آشکار است که حسابرسان، خدمات حسابرسی را بدون دریافت پاداش مناسب انجام نمی دهند. فلتهام و همکارانش این مطلب را تحت عنوان ریسک طرف عرضه مورد بررسی قرار می‌دهند. در این بخش پیرامون راهبردهای مدیریت ریسک حسابرسی و محرک های حق الزحمه حسابرس که بر روی عرضه ی کیفیت حسابرسی اثر می‌گذارند، بحث می‌کنیم. مطالعات مذکور عموماً اندازه گیری های کیفیت حسابرسی را به عنوان سطوح اطمینان حاصل از اطلاعات مالی مورد مطالعه قرار می‌دهند و ‌بنابرین‏، از این جهت با تعریف دی آنجلو متفاوت می‌باشد.

۲-۲-۱۳-۱٫ ملاحظات ریسک صاحبکار

پیش‌بینی داتار و همکارانش (۱۹۹۱) از طرف تقاضا این است، که صاحبکاران با افزایش ریسک شان حسابرسی های با کیفیت تری را مطالبه می‌کنند. اما سیمونیچ و استاین (۱۹۹۶) استدلال می‌کنند که با افزایش ریسک صاحبکار، و با افزایش ریسک دعاوی حقوقی علیه حسابرس، عرضه کیفیت حسابرسی به طور واقعی کاهش خواهد یافت. استدلال آنان بیانگر این است که ریسک دعاوی حقوقی رابطه ی معکوس با عرضه کیفیت حسابرسی و همبستگی مثبتی با حق الزحمه های حسابرس دارد. پژوهش های تجربی که در آن ها رابطه بین عوامل ریسک صاحبکار، تلاش حسابرس و حق الزحمه های حسابرسی مطالبه شده است از این استدلال حمایت می‌کنند.

اگرچه الگوهای لسول، شنون و ویور برای شروع معرفی ماهیت ارتباطات میان فردی خوب و مفید بودند، اما این الگوهای خطی ضعف های جدّی داشتند: اول اینکه، آن ها ارتباط را یک جریان یک طرفه از سوی فرستنده به گیرنده نشان می‌دادند، ‌به این صورت که شنوندگان فقط گوش می‌دهند و هرگز پیامی نمی فرستند. سخنگوها نیز فقط سخن می‌گویند و هرگز شنونده نیستند و پیامی از شنونده دریافت نمی کنند. دومین ضعف الگوی خطی در این بود که شنوندگان منفعلانه پیام های فرستنده را جذب می‌کردند و پاسخی نمی دادند. در این الگو، شنوندگان شرکت کنندگان فعّال ارتباط میان فردی نبودند. اما روشن است که به طور معمول، جریان و فرایند ارتباط چنین نیست؛ زیرا شنوندگان بر سخن گویان تأثیر می‌گذارند، همان گونه که رفتار و گفتار ما بر نحوه ارتباط مؤثرند. و سومین ضعف الگوی خطی این بود که ارتباط را یک رشته از کنش ها جلوه می‌داد که در آن، مرحله «گوش دادن» به دنبال مرحله قبلی «صحبت کردن» می‌آمد. اما در واقع، ارتباط یک فرایند پویا است که در آن، مجموعه ای از تعاملات به صورت همزمان اتفاق می افتند. در ارتباطات میان فردی، تمام شرکت کنندگان هر لحظه در حال ارسال و دریافت پیام و منطبق شدن با یکدیگرند (وود، ۱۳۷۹)

‌بنابرین‏ اگرچه ارتباطات یک جانبه (خطی) ممکن است ضروری باشد، اما اثربخشی آن محدود است. مثلاً فرض کنید رضا به علی می‌گوید: «لطفا بعد از اینکه کارت تمام شد، کتاب را روی میز بگذار.» سپس از اتاق خارج می شود. علی با انبوهی از کتابها مواجه می شود و نمی داند منظور رضا کدام کتاب است. در این مثال رضا فرض می‌کند ارتباط برقرار شده و خاتمه یافته است. اما این فرض اهمیت نقش گیرنده در فرایند ارتباطات و ‌پاسخ‌گویی‌ به فرستنده از طریق بازخورد را نادیده می‌گیرد. چنین بازخوردی فرستنده را قادر می‌سازد از واضح بودن پیام و درک آن توسط گیرنده، اطمینان حاصل کند.

در برخی موقعیت ها ارتباطات باز و دریافت بازخورد مستقیم امکان پذیر نیست. به عنوان مثال اخبار رادیو و تلویزیون باید با دقت و ملاحظه بالایی پیام های خود را شکل دهند. در چنین ارتباطی استفاده از زبان مناسب، مثالها و ساختاری روشن لازم است تا اختلالات گفتاری و شنیداری را در گیرنده به حداقل برساند، زیرا چنین موقعیتهایی امکان بازخورد مستقیم را برای گیرنده فراهم نمی کنند. مدیران اجرایی همانند معلمان و والدین لازم است از محدودیتهای ارتباطات خطی آگاه باشند. صدور فرمان و دستورالعمل بدین معنا نیست که ارتباط مؤثری صورت گرفته است (برکو و همکاران، ۲۰۰۷).

محیط ارتباطات

کانال ارتباطی

پارازیت

پارازیت

پارازیت

محیط ارتباطات

نمودار (۲-۴): مدل ارتباطات خطی. اقتباس از برکو و همکاران (۲۰۰۷)

۲-۲-۱-۱۴-۲- ارتباطات تعاملی:

الگوی خطی، تمام عناصر فرایند ارتباطات را پوشش نمی دهد و رابطه ساده ای بین منبع و دریافت کننده پیام می‌باشد. به همین دلیل برخی از دانشمندان رفتاری، تحت تأثیر پژوهش‌های روانشناسی مفهوم فرایند را جهت تأکید بر اهمیت تعامل و نشان دادن پویایی و استمرار طبیعت ارتباطات توسعه داده‌اند (برکو و همکاران، ۲۰۰۷). الگوی تعاملی، ارتباطات را به عنوان فرایندی ترسیم می‌کند، که در آن شنونده از طریق بازخورد به پیام واکنش (پاسخ) نشان می‌دهد (وود، ۲۰۱۰) و در واقع ترسیمی از ارتباطات دو سویه است (برکو و همکاران، ۲۰۰۷). «بازخورد» یا پاسخ دهی به پیام ویژگی اصلی الگوهای تعاملی است. بازخورد می‌تواند کلامی، غیرکلامی، عمدی یا غیرعمدی باشد.

مشهورترین الگوی تعاملی توسط ویلبر اسکرام (پدر علم ارتباطات نوین) مطرح شد که می گفت: پیام دهندگان پیام را در درون میدان شخصی تجربه خود، خلق و تفسیر می‌کنند. هرقدر میدان تجربه پیام دهندگان همپوشی بیشتری داشته باشد، طرفین منظور یکدیگر را بهتر می فهمند. با در نظر گرفتن عامل میدان های تجربه در الگوی تعاملی، می‌توانیم بفهمیم که چرا سوء تعبیرها پیش می‌آیند. اسکرام با مبحث میدان های تجربی و بازخورد، الگویی ارائه داد که در آن ارتباط یک فرایند تعاملی محسوب می شود؛ فرایندی تعاملی که فرستنده و گیرنده در آن مشارکتی فعال دارند (اسکرام، ۱۹۷۸).

نمودار (۲-۵) مدل تعاملی ارتباطات را نشان می‌دهد. در این مدل نیز مثل مدل خطی، منبع پیام را کدگذاری کرده و از طریق یک یا چند کانال حسی به گیرنده ارسال می‌کند. سپس گیرنده پیام را دریافت و کدبرداری می‌کند. اما علاوه بر این، گیرنده بازخورد را به صورت کدگذاری شده به منبع ارسال می‌کند. سپس منبع بازخورد را کدبرداری می‌کند و برپایه پیام اصلی و بازخورد دریافت شده پیام جدیدی را کدگذاری و ارسال می‌کند(تطبیق). ارائه بازخورد از طرف گیرنده و ارسال پیام مجدد از طرف منبع، ارتباط را به فرایندی دوسویه تبدیل می‌کند.

به عنوان مثال علی به رضا می‌گوید: « لطفاً کتاب را به من بده.» رضا به انبوه کتابها نگاه می‌کند و می پرسد: « کدامیکی؟» (بازخورد). علی پاسخ می‌دهد: « کتاب قرمزی که روی همه کتابها قرار دارد.» (تطبیق). چنین دیدگاهی، تأثیر پاسخهای گیرنده را در ارتباطات مدنظر قرار می‌دهد و تاحدودی فرایندی چرخه ای می‌باشد (ارسال و دریافت، دریافت و ارسال و …) (برکو و همکاران، ۲۰۰۷). اگرچه الگوهای تعاملی از الگوهای خطی پیشرفته تر بودند، اما پویایی ارتباطات انسانی را به خوبی و به طور کامل پوشش نمی دادند. این الگو دارای ضعف هایی بود؛ زیرا در آن فردی با دیگری ارتباط برقرار می‌کند، سپس او به نفر اول بازخورد می‌دهد. در این دیدگاه، توجهی ‌به این نکته نشده است که انسان ها به طور همزمان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند، نه به طور نوبتی. همچنین در این الگو یک نفر فرستنده است و یک نفر گیرنده، اما در واقع، هر کسی که درگیر ارتباط است، هم فرستنده پیام است و هم گیرنده پیام (وود، ۱۳۷۹).

طرفین ارتباط، هر زمان که امکان داشت باید تلاش نمایند با یکدیگر تعامل برقرار نمایند تا متوجه شوند ارتباط آن ها تا چه حد اثربخش می‌باشد. برای مثال علی با ملاحظه اینکه کتاب‌های زیادی جلوی رضا قرار دارد می‌توانست بگوید: «لطفاً کتاب قرمز بالایی را به من بده.» و یا اینکه بعد از جمله اول بپرسد: « می‌دانی کدام کتاب را می گویم؟» و یا منتظر بماند تا رضا یکی از کتابها را بردارد و بدین نحو متوجه شود که آیا رضا منظور وی را متوجه شده است؟ و در صورتی که رضا متوجه نشده بود پیام خاص تری ارسال کند. مدیران سازمان‌ها، والدین و معلمان باید برای حصول اطمینان از اینکه کارمندان، مشتریان، فرزندان و دانش آموزان پیام آن ها را به صورت صحیح دریافت کرده‌اند و می‌توانند به آن عمل کنند، از این مدل ارتباطی استفاده کنند(برکو و همکاران، ۲۰۰۷).

محیط ارتباطات

1. 1. خانواده و دوستان^[۸۹]: این خرده­مقیاس که سؤالات ۸۶ تا ۹۵ را شامل می­ شود، به ارزیابی احساسات و علائق مربوط به روابط با خویشاوندان اقوام همسر و دوستان می ­پردازد و نشان­دهنده نگرش دوستان و بستگان نسبت به ازدواج و انتظارات مربوط به میزان صرف وقت با دوستان و بستگان است. نمره پایین نشان­دهنده سازگاری روابط خانواده و دوستان ‌می‌باشد و دلالت بر وجود زمینه­هایی از تعارض دارد.

   

1. 1. نقش­های مساوات­طلبی^[۹۰]: این خرده­مقیاس که دربرگیرنده سؤالات ۹۶ تا ۱۰۵ است، نگرش­ها، احساسات و اعتقادات شخص را درباره نقش­های مختلف زناشویی ارزیابی می­ کند. نمره پایین نشان­دهنده ارزش­های برابرنگرانه است.

1. جهت­گیری مذهبی^[۹۱]: نگرش­ها، احساسات و علائق درباره اعتقادات و اعمال مذهبی در زندگی زناشویی توسط سؤالات ۱۰۶ تا ۱۱۵ این پرسشنامه ارزیابی می­ شود. نمره پایین نشان­دهنده این دیدگاه است که مذهب یک بخش بیش از اندازه مهم در ازدواج است و نمره بالا نشان­دهنده بی­اهمیت دانستن مذهب در ازدواج است (ثنایی، علاقمند، فلاحتی و هومن، ۱۳۸۷).

اعتبار: ضرایب آلفای پرسشنامه انریچ در گزارش اولسون و همکاران (۱۹۸۹، نقل در ثنایی، ۱۳۷۹) برای خرده­مقیاس­های تحریف آرمانی (۹۰/۰)، رضایت زناشویی (۸۱/۰)، مسایل شخصیتی (۷۳/۰)، ارتباط (۶۸/۰)، حل تعارض (۷۵/۰)، مدیریت مالی (۷۴/۰)، فعالیت­های اوقات فراغت (۷۶/۰)، رابطه جنسی (۴۸/۰)، فرزندان و فرزندپروری (۷۷/۰)، خانواده و دوستان (۷۲/۰)، نقش­های مساوات طلبی (۷۱/۰) است.

در پژوهش مهدویان(۱۳۷۶)، ضریب همبستگی پیرسون در روش بازآزمایی برای گروه مردان ۹۳/۰، برای گروه زنان ۹۴/۰ و برای گروه مردان و زنان ۹۴/۰ به دست آمد. ضریب همبستگی پیرسون برای گروه زنان و مردان در خرده­مقیاس­های تحریف آرمانی (۷۲/۰)، رضایت زناشویی (۸۵/۰)، مسائل شخصیتی (۷۶/۰)، ارتباط (۷۶/۰)، حل تعارض (۷۶/۰)، مدیریت مالی (۸۱/۰)، فعالیت­های اوقات فراغت (۶۳/۰)، رابطه جنسی (۶۹/۰)، فرزندان و فرزندپروری (۸۷/۰)، خانواده و دوستان (۶۹/۰)، نقش­های مساوات طلبی (۶۲/۰) و جهت­گیری مذهبی (۷۳/۰) است.

روایی: ضریب همبستگی پرسشنامه انریچ با مقیاس­های رضایت خانوادگی از ۴۱/۰ تا۶۰/۰ و با مقیاس­های رضایت زندگی از ۳۲/۰ تا ۴۱/۰ است که نشانه روایی سازه آن است. کلیه خرده­مقیاس­های پرسشنامه انریچ زوج­های راضی و ناراضی را متمایز ‌می‌کنند که نشان می­دهد این پرسشنامه از روایی تفکیکی خوبی برخوردار است. همچنین در پژوهش حاضر همسانی درونی این پرسشنامه به روش آلفای کرونباخ ۸۹/۰ به­دست آمد.

۳-۴-۳ پرسشنامه نشانه­ های اختلالات روانی (SCL – ۹۰ – R)

این آزمون کوتاه پاسخ که برای شناسایی اختلالات روانی محور I مورد استفاده قرار ‌می‌گیرد، علاوه­بر تشخیص بیماران روانی، ‌در مورد معتادین به الکل و مواد مخدر، ناتوانی­ های جنسی، بیماران سرطانی، بیماران با ناراحتی­های شدید جسمی و افرادی که نیازمند مشاوره هستند و یا برای غربال کردن (به­خصوص در مواقع استخدام) با موفقیت مورد استفاده قرار گرفته است.

فرم اولیه این پرسشنامه (SCL – ۹۰) به­وسیله دراگوتیس، لیپمن و کوی^[۹۲] (۱۹۷۳) برای نشان دادن جنبه­ های روان­شناختی بیماران جسمانی و روانی طرح­ریزی شده است. دراگوتیس و همکاران در سال ۱۹۸۴ پرسشنامه مذکور را مورد تجدیدنظر قرار داده و فرم نهایی آن را به نام فهرست تجدیدنظر شده علائم روانی (SCL – ۹۰ – R) منتشر کردند. این فهرست کوتاه پاسخ شامل ۹۰ سوال پنج گزینه­ای (هیچ=۰، کمی=۱، تاحدی=۲، زیاد=۳، خیلی زیاد=۴) است.

محتوای این آزمون ۹ بعد مختلف را می­سنجد: ۱- شکایت جسمانی: فرد کارکرد بیمارگونه بدن خود را ادراک می­ کند. ۲- وسواس-اجباری: فرد بر افکار، تکانه­ها و اعمالی متمرکز می­ شود که ناخواسته هستند. ۳- حساسیت در روابط بین ­فردی: فرد احساس عدم کفایت، ‌خود کم­بینی و احساس ناراحتی در ارتباط با دیگران می­ کند. ۴- افسردگی: فرد احساس درماندگی و ناامیدی می­ کند، نسبت به لذت زندگی بی­علاقه است و خلق و خوی افسرده دارد. ۵- اضطراب: فرد از اضطراب زیادی برخوردار است. ۶- پرخاشگری: فرد دارای افکار، اعمال و احساس­های ناشی از خشم است. ۷- ترس مرضی: فرد دارای ترس شدید غیر منطقی نسبت به یک محرک خاص است. ۸- افکار پارانوئیدی: فرد نسبت به دیگران بدبین است و سوء­ظن دارد. ۹- روان­پریشی: فرد دارای ویژگی­های روان­پریشی (ضعیف تا حاد) است. در ضمن تعداد ۷ سوال نیز به­ طور پراکنده جهت جلوگیری از آگاهی آزمودنی از ماهیت آزمون به پرسشنامه اضافه شده است که مانند سایر ابعاد نمره داده می­ شود.

اعتبار و روایی: سالزمن، اندرکولک و شیدر^[۹۳]، پرسشنامه SCL – ۹۰ – R را به­عنوان ابزاری ملاک جهت مطالعه رابطه بین ماری­جوانا و پرخاشگری، به­کار بردند. طبق گزارش آن­ها این پرسشنامه توانسته است اختلاف بین گروه ­های معتاد و غیر معتاد به مواد مخدر و گروه ­های پرخاشگری را که برای آن­ها دارو تجویز شده است، نشان دهد (محمدی­روزنهانی، ۱۳۸۰؛ نقل در ساعت­چی، ۱۳۸۹).

دراگوتیس و همکاران (۱۹۷۶) گزارش داده ­اند که برای محاسبه ثبات درونی پرسشنامه که بر روی ۲۱۹ داوطلب در آمریکا (جهت سنجش اعتبار پرسشنامه) انجام گرفت، از ضرایب آلفای کرونباخ و کودرریچاردسون ۲۰ استفاده کرده ­اند و ضرایب به­دست آمده برای ۹ بعد، کاملا رضایت­بخش بوده است. محاسبه اعتبار به روش آزمون مجدد که ثبات پرسشنامه را در طول زمان می­سنجد، بر روی ۹۴ بیمار روانی متجانس و پس از گذشت یک هفته پس از ارزیابی اولیه محاسبه شد. نتایج حاصل نشان داد که در اکثر موارد، ضرایب همبستگی بالا ( بین ۸۷/۰ تا ۹۰/۰) است (شریفی، ۱۳۷۶؛ نقل در ساعت­چی، ۱۳۸۹). همچنین ضریب آلفای کرونباخ در پژوهش حاضر ۸۳/۰ به­دست آمد.

۵-۳ فرایند اجرای پژوهش

۲-۲-۲-۳ تعریف سلیگمن از شادی

از مهمترین مسائلی که امروزه روان شناسان و بالاخص روان شناسان سلامت را به خود مشغول داشته، مسئله شادمانی و شادکامی افراد است. “آیا مردم به اندازه کافی شاد هستند”؟ با توجه ‌به این امر مهم که حس شادی ترکیبی از عواطف مثبت از جمله خوش بینی ‌و هیجان و بر انگیختگی است، شادی در صورتی است که عواطف منفی مانند احساس ملال و بی علاقگی و افسردگی در پایین ترین حد خود باشد؛ به بیان دیگر ” شادی به معنای بالا بودن میزان عواطف مثبت به همراه پایین بودن عواطف منفی است”.

در همین رابطه سلیگمن (۲۰۰۲) در کتاب خود با عنوان ” شادمانی اصیل ” هیجان های مثبت را به سه مقوله، آن هایی که با گذشته و حال و آینده پیوند دارند، طبقه بندی می‌کند.

هیجان های مثبت مرتبط با آینده خوش بینی به آینده، ایمان، و امید را شامل می شود. رضامندی و خشنودی و غرور و آرامش خاطر هیجان های مثبت عمده ای هستند که با گذشته پیوند دارند.

در ارتباط با هیجان های مثبت حال، دو طبقه متمایز وجود دارد؛ لذت های آنی و رضامندی های پایدارتر لذت ها، هم لذت های جسمانی و هم لذت های عالی تر را شامل می شود. لذت های جسمانی از طریق حواس حاصل می‌شوند. احساس هایی که از امور جنسی، عطر های خوش و چاشنی های خوشمزه بروز می‌کنند، در این مقوله قرار می گیرند. بر عکس لذت های عالی تر از فعالیت های پیچیده تر به دست می‌آیند و احساس هایی مانند سعادت، شعف، راحتی، سرخوشی و شادمانی را شامل می‌شوند. رضامندی ها که حالت های شیفتگی یا جذبه را شامل می‌شوند، حاصل فعالیت هایی هستند که به کارگیری نیرومندی های یکتا ر ا می طلبند، با لذت ها فرق دارند (کار، ترجمه شریفی و نجفی زند، ۱۳۸۵).

۲-۲-۲-۴ آیا شادکامی دو، سه یا چهار جزء دارد؟

شادکامی ممکن است تا حدودی بخش های جداگانه شناختی و هیجانی داشته باشد، که می توان آن را از سوال راجع به رضایت یا راجع به سرور و وجد استخراج کرد. اندروز و مک کنل^[۱۲۸] (۱۹۸۰)، ۲۳ مقیاس سلامت ذهنی را در نمونه های قابل توجهی در بریتانیا و آمریکا مورد استفاده قرار دادند. آنان عوامل شناختی عاطفی واضحی پیدا کردند و دریافتند که مقیاس های شادکامی با عامل عاطفی همبستگی بیشتری دارند. متغیر های عاطفی و شناختی البته همبستگی دارند، اما فقط حدود۵۰%r= و گاهی کمتر از این مقدار. سو و همکاران (۱۹۹۷) داده هایی را از ۴۳ کشور با ۵۶۶۶۱ آزمودنی گزارش کرده‌اند، که همبستگی متوسط بین تعادل عاطفی و رضایت برابر با ۴۱/۰ بود، این همبستگی برای کشور های فرد گرا بریتانیا و آمریکا ۵۰/۰ یا بیشتر بود، اما در کشور های جمع گرا حدود ۲۰/۰ بود. دلیل آن ممکن است این باشد که در فرهنگ‌های جمع گرا رضایت گزارش شده به حالت دیگران و همچنین وضع و حالت خود فرد بستگی دارد. ‌بنابرین‏ می توان گفت که شادکامی حداقل دارای دو جزء است که تا حدودی از یکدیگر مستقل هستند.

مقیاس فوردایس، عمدتاًً یک مقیاس عاطفه است (عاطفه سنج)^[۱۲۹]، مقیاس کامن^[۱۳۰]و فلت^[۱۳۱] نیز کاملاً راجع به عاطفه است. د حالی که مقیاس رضایت از زندگی داینر و همکاران (۱۹۸۵) با رضایت سر و کار دارد.

اما ممکن است لازم باشد که بخش هیجانی به زیر مجموعه های بیشتری تقسیم شود، زیرا معلوم شده است که خلقیات مثبت در تضاد با خلقیات منفی نیستند. برادبرن (۱۹۶۹) از مردم راجع به درصد اوقاتی که در چند هفته گذشته در حالت خلقی منفی و مثبت بوده اند سؤال کرد. بعضی از این سؤالات عبارت بودند از:

در خلال چند هفته گذشته هرگز احساس کرده اید که…

از انجام کاری خوشحال هستید.

اوضاع بر وفق مراد شما است.

افسرده یا بسیار ناشاد هستید.

خیلی تنها هستید یا از مردم دور می شوید؟

یافته های کلیدی او این بود که این دو بعد تقریباً به طور کلی از هم مستقل هستند. این موضوع بسیار مورد بحث و تحقیق قرار گرفته است. جواب کوتاه این است که عاطفه مثبت و عاطفه منفی با هم یک همبستگی معادل ۴۳/۰- دارند (تلگان^[۱۳۲] و همکاران، ۱۹۹۸).

عاطفه ی منفی ما را به نواحی پریشانی روان شناختی که برای آن چندین مقیاس مورد استفاده قرار می‌گیرد، بعضی از این مقیاس ها عبارتند از مقیاس روان نژندی آیزنک و پرسشنامه افسردگی بک. اندروز و ویتی (۱۹۷۸)، دریافتند که مقیاس رضایت آنان، نسبتاً مستقل از مقیاس های عاطفه مثبت و منفی بود. این یافته ما را ‌به این نتیجه گیری رهنمون می‌سازد که شادکامی، سه قسمت عمده ی رضایت و عاطفه ی مثبت و عاطفه ی منفی دارد، گر چه قبلاً گفته شد که این سه عامل با هم ارتباط دارند. شادکامی را به شیوه های دیگری نیز می توان تقسیم کرد. اما تقسیم بندی مذکور فعلاً مورد قبول بیشتر پژوهشگران قرار گرفته است. روش دیگر تقسیم بندی ویژه عبارت است از اندازه گیری شدت^[۱۳۳]، عمق ^[۱۳۴]یا فراوانی ^[۱۳۵] آن ها. هر دو به طور کلی عاطفه را متأثر می‌سازند و معلوم شده است که فراوانی مهمتر است.

هر چند ممکن است لازم باشد که عاطفه منفی نیز به زیر مجموعه هایی تقسیم شود. هیدی^[۱۳۶] و ویرینگ^[۱۳۷] (۱۹۹۲). در مطالعه بزرگ خد در استرالیا دریافتند که افسردگی و اضطراب (مقیاس اسپیلبرگر^[۱۳۸]) فقط۵۰/۰ همبستگی دارند. ‌بنابرین‏ دو شکل اصلی عاطفه منفی یا پریشانی تا حدودی از هم مستقل هستند. این مؤلفین همچنین عاطفه منفی برادبرن و پرسشنامه سلامت عمومی را مورد استفاده قرار دادند و دریافتند که چهار مقیاس عاطفه منفی و پریشانی همگی همبستگی دارند، اما نه خیلی زیاد (بین ۳۶/۰ و ۵۰/۰). ‌بنابرین‏ امکان جدا کردن اجزاء عاطفه منفی وجود دارد و ارزیابی جداگانه هیجانات منفی مختلف ممکن است مطلوب باشد. اگر دو مقیاس افسردگی و اضطراب مورد استفاده قرار گیرند، چهار جزء از عاطفه منفی حاصل می شود.

لوکاس^[۱۳۹]، داینر و سو و اسمیت (۱۹۹۶) دریافتند که مقیاس های مختلف رضایت از زندگی، عامل واضحی را تشکیل می‌دهند و قویاً با هم همبسته اند و از گروه مقیاس های عاطفه مثبت، جدا هستند. پس آیا خوش بینی و عزت نفس جزئی از شادکامی هستند؟ یا هدف در زندگی؟ مقیاس های خوبی برای اندازه گیری خوش بینی ( مقیاس جهت گیری زندگی)، هدف در زندگی و عزت نفس طراحی شده اند. همه این ها را می توان به عنوان بخش هایی از تفکر و احساسات مثبت نگریست. یا می‌توانیم تعریف دقیق تری از شادکامی به دست آوریم و بگوییم این متغیر ها از جمله علل شادکامی به شمار می‌روند. این روشی است که اکثر پژوهشگران در پیش گرفته اند. رایف^[۱۴۰] (۱۹۸۶) رویکرد متفاوتی اتخاذ کرد و مقیاسی از سلامت روان شناختی با ۶ عامل طراحی کرد:

پذیرش خود

رابطه مثبت با دیگران

استقلال ( خودمختاری)

تسلط بر محیط

هدف در زندگی

رشد شخصی

آن ها همچنین یک عامل مجزای برتر تشکیل می‌دهند. گر چه همبستگی بین آن ها نسبتاً کم است. این عوامل با دیگر متغیر ها تا حدودی روابط مختلفی دارند.

تخمین های پایانی (آلفای کرونباخ) مورد استفاده برای همبستگی های مشاهده شده عبارت بودند از: رضایت از زندگی ۹۲/۰، عاطفه مثبت ۶/۰، افسردگی ۸۲/۰ و اضطراب ۸۵/۰ ( به نقل از آرگایل، ترجمه گوهری انارکی و همکاران، ۱۳۸۲).

۱٫۲٫۶٫۲ مفهوم ارزش افزوده اقتصادی

یکی از معیارهای عملکرد حسابداری، سود باقی‌مانده می‌باشد که به عنوان سود عملیاتی پس از کسر مخارج سرمایه تعریف شده و EVA در واقع نسخه تغییر یافته‌ای از سود باقی‌مانده به همراه تعدیلاتی است که بر سود و سرمایه انجام می‌شود. طرفداران مفهوم EVA ادعا می‌کنند که این شاخص برترین معیار عملکرد محسوب می‌شود. زیرا به عنوان یک معیار ارزیابی، هزینه فرصت صاحبان و سهام و ارزش زمانی پول را در نظر گرفته و تحریف ناشی از به‌کارگیری اصول حسابداری را برطرف می‌سازد .ارزش افزوده اقتصادی معتقد است ارزش، زمانی ایجاد می‌شود که یک واحد تجاری بتواند تمامی هزینه های عملیاتی و همچنین هزینه های سرمایه خود را پوشش دهد و مبالغی نیز مازاد باقی بماند. EVA به عنوان یک راه حل بدیل برای نگاه به عملکرد واحد تجاری است و مقیاسی است که می‌توان بر مبنای آن به ارزیابی عملکرد پرداخت. EVA مقیاسی در جهت منافع سهام داران است و مدیران نیز با همان هدف مشمول ارزیابی و اعطا پاداش قرار می‌گیرند (ابراهیمی و همکاران،۱۳۸۸).

۲٫۲٫۶٫۲ اهمیت ارزش افزوده اقتصادی

از میان گروه‌های ذینفع سهام‌داران بیشترین ریسک را تحمل می‌کنند و به همین دلیل سهام‌داران همواره سعی در سرمایه گذاری در شرکت‌های متعدد را دارند تا بدین ترتیب ریسک مربوط به سرمایه گذاری (که به آن ریسک سیستماتیک می‌گویند) را کاهش دهند. آن‌ ها همواره به دنبال کسب اطلاعات بیشتر ‌در مورد عملکرد واحدهایی که در آن‌ ها سرمایه گذاری کرده‌اند می‌باشند و به دنبال معیاری هستند که بیشتر ین و مفیدترین اطلاعات را در خصوص ارزیابی عملکرد مدیران واحدهای تجاری به آن‌ ها بدهد، که در این میان یکی از مفیدترین معیارها، ارزش افزوده اقتصادی می‌باشد. مدیریت شرکت‌ها بر اساس EVA ثروت سهام‌داران را حداکثر خواهند کرد که برای رسیدن ‌به این هدف (حداکثر کردن ثروت سهام‌داران ) سهام‌داران باید بر اساس افزایشی که در EVA ایجاد شده است به مدیران پاداش بدهند. EVA نه تنها مدیران را نسبت به نتایج حاصله از فعالیت‌ها بلکه نسبت به منابعی که برای رسیدن به آن نتایج به کار گرفته شده است؛ پاسخگو می‌کند . بسیاری از شرکت‌ها سود نهایی محصولاتشان را بدون در نظر گرفتن هزینه فرصت سرمایه برآورد می‌کنند . تجزیه و تحلیل مبتنی بر ارزش افزوده اقتصادی همیشه جوابی ارائه می‌دهد که با حداکثر کردن سود سهام‌داران همسو و سازگار است . پرداخت پاداش به مدیران بر اساس سود هر سهم ، افزایش سهم بازار یا افزایش بازده دارایی‌ها یا حقوق صاحبان سهام یا سایر معیارهای تجاری می‌تواند انگیزه هایی را ایجاد نماید که با حداکثر کردن ثروت سهام‌داران ناسازگار باشد ولی در مقابل حداکثر کردن ارزش افزوده اقتصادی همواره انگیزه هایی در جهت حداکثر کردن ثروت سهام‌داران ایجاد می‌کند (تهرانی و سراجی، ۱۳۸۳).

۳٫۲٫۶٫۲ مزایای ارزش افزوده اقتصادی

ارزش افزوده اقتصادی دارای مزایای زیادی است که می‌توان مهم‌ترین آن‌ ها را به شرح زیر خلاصه کرد :

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی رابطه نزدیکی با خالص ارزش باز یافتنی دارد، به عبارتی ارزش افزوده اقتصادی با تئوری تأمین مالی که بیان می‌دارد ارزش یک شرکت افزایش خواهد یافت اگر پروژه هایی با خالص ارزش باز یافتنی مثبت انتخاب شوند، همسو و سازگار می‌باشد .

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی مدیران ارشد شرکت را نسبت به معیاری که بیشتر تحت کنترل آن‌هاست پاسخگو می‌کند (نرخ بازده و نرخ هزینه سرمایه به وسیله تصمیمات آن‌ ها تحت تأثیر قرار می‌گیرد ) نه نسبت به معیارهایی که مدیران احساس کنند نمی‌توانند آن‌ ها را به خوبی کنترل نمایند (ارزش بازار سهام).

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی از طریق همه تصمیماتی که مدیران شرکت اتخاذ می‌کنند تحت تأثیر واقع می‌شود . (تصمیمات مربوط به سرمایه گذاری و تقسیم سود ، نرخ بازده سرمایه و تصمیمات مربوط به تأمین مالی ، نرخ هزینه سرمایه را تحت تأثیر قرار می‌دهد ).

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی معیار مناسبی جهت تعیین پاداش مدیران می‌باشد(می‌توان پاداش را به عنوان درصدی از ارزش افزوده اقتصادی که مدیران ایجاد کرده‌اند در نظر گرفت ).

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی به عنوان معیار داخلی سنجش عملکرد، موفقیت شرکت در افزودن ارزش به سرمایه گذاری سهامدارانش را به بهترین نحو نشان می‌دهد .

1. 1. ارزش افزوده اقتصادی معیاری است که نشان می‌دهد عملکرد واقعی شرکت نسبت به عملکرد پیش‌بینی شده کاهش یا افزایش داشته است . مثبت بودن این معیار ‌به این معنی است که ارزش شرکت با در نظر گرفتن هزینه برای سرمایه به کار گرفته شده افزایش یافته است .

1. ارزش افزوده اقتصادی به عنوان معیار اندازه گیری عملکرد کمتر در معرض تحریف‌های حسابداری قرار دارد. به عبارتی از طریق انجام برخی تعدیلات انحرافات ناشی از تغییر در روش‌ها و برآوردهای حسابداری به حداقل می‌رسد (تهرانی و سراجی، ١٣٨۳)

۴٫۲٫۶٫۲ معایب ارزش افزوده اقتصادی

ارزش افزوده اقتصادی معمولاً بر اساس ارزش‌های تاریخی محاسبه می‌شود ‌بنابرین‏ می‌تواند تا حدودی گمراه کننده باشد. به عبارتی بدون ارزیابی تصمیمات سرمایه گذاری بلند مدت، تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی می‌تواند نتایج نادرستی را ارائه دهد .

1. 1. گاهی اوقات انجام تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی غیرعملی است. به عنوان یک قاعده کلی تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی برای شرکتهائی که تازه تأسيس شده‌اند و شرکت‌های سرمایه گذاری مناسب نیست .

1. 1. برای تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی شناسایی همه منابعی که در یک شرکت مورد استفاده قرار گرفته‌اند ضروری نیست. بسیاری از دارایی‌هایی که در فعالیت‌های یک شرکت به کار گرفته می‌شوند دارایی‌های نامشهود هستند که شناسایی، تعیین ارزش و تعیین هزینه سرمایه برای آن‌ ها مشکل می‌باشد (تهرانی و سراجی، ١٣٨۴).

1. تورم می‌تواند باعث تحریف EVA شود، استفاده از ارزش‌های اسمی حسابداری و هزینه سرمایه بر اساس بهای تمام شده تاریخی، به طور بالقوه می‌تواند بر EVA اثرگذار باشد . این اثر می‌تواند هم باعث افزایش غیرواقعی EVA و هم باعث کاهش غیر واقعی آن شود . انحرافات ایجاد شده بر اثر تورم به اثرات متقابل مشخصات داخلی شرکت‌ها و سطح فعلی و قبلی تورم بستگی دارد ( ٢٠٠۵ .(Warr ,

۵٫۲٫۶٫۲ کاربردهای EVA

برخی از کاربردهای اصلی ارزش افزوده اقتصادی عبارتند از (رهنمای و جلیلی، ۱۳۸۷) :

1. 1. به کار گیری EVA برای اندازه گیری عملکرد عملیاتی